logo009

AMUSEMENTS - PALEIS

van de

GEBROEDERS VAN BERGEN

Toen Laurentius van Bergen in 1929 overleed werd het kermisbedrijf van de familie voortgezet door zijn zonen; Mathieu, Max en Sander. Zij gingen reizen onder de naam Gebroeders van Bergen.

Hun vader had voor de Stoomcarrousel de nodige vaste kermissen achtergelaten, zodat het niet al te moeilijk was om een reisroute op te bouwen. Brabant en Limburg werden het belangrijkste werkterrein. In deze provincies was de Carrousel vaak te zien op de kermissen in onder andere Oosterhout, Waalwijk, Heerlen, Venray, Weert, Roermond en Maastricht. Ook werden er soms plaatsen in België bezocht.

Na een jaar zelfstandigheid werd het bedrijf uitgebreid. De Gebroeders gaven de bekende machinefabriek Konings uit Swalmen de opdracht om een nieuwe attractie te bouwen, een zogenaamd Vergenoegings - Paleis. Deze naam was eigenlijk door het kermispubliek bedacht, maar zowel de Gebr. van Bergen, alsmede andere exploitanten die een dergelijke zaak op reis hadden kozen toch voor een meer ”beschaafde” naam. De Gebroeders kozen voor de naam ‘Amusements - Paleis’. Een attractie meer, betekende dat de taken opnieuw verdeeld moesten worden. Mathieu werd belast met de exploitatie van het ‘Amusements - Paleis’, terwijl Max en Sander met de Stoomcarrousel op reis gingen. Deze situatie duurde tot 1927, in dat jaar huwde Sander en het kwam de onderlinge verstandhouding ten goede als er enkele taken onderling gewisseld werden. Sander ging nu samen met Mathieu de Stoomcarrousel exploiteren, terwijl Max de verantwoordelijkheid kreeg over het inmiddels uitgebreide ‘Amusements - Paleis’. Toch kwamen zij elkaar regelmatig tegen, want op diverse grote kermissen werden Stoomcarrousel en ‘Amusements - Paleis’ naast elkaar opgebouwd, zodat 

Amub4a

Het ‘Amusements - Paleis’ opgebouwd naast de Stoomcarrousel.

deze samen een grote vermaakzaak vormde. Om met hun tijd mee te gaan onderging het ‘Amusements - Paleis’ in de loop der jaren de nodige veranderingen. Het eerste orgel, de Gavioli, nog afkomstig uit de Aeroplane - Carrousel van de familie van Bergen, was inmiddels vervangen door een ander Gavioli orgel dat net als bij de Aeroplane - Carrousel uit een danszaal in Antwerpen kwam. Dit orgel, een 89 toets Gavioli, speelde in eerste instantie niet al te best, maar na een opknapbeurt bij Carl Frei in Breda klonk hij weer als nieuw. In 1928 werd de buffetruimte opgeofferd om plaats te maken voor

een Golfbaan, want dit betekende een attractie extra.

Weer enige jaren later werd de dakconstructie vernieuwd en werden de Cakewalk - bruggen uitgebreid met een Breakway, zoals ook de Gebr. Hommerson die hadden in hun Wembley - Attractie. Er zijn in Nederland slechts twee zaken geweest die een dergelijke Breakway hadden. Het ‘Amusements - Paleis’ was inmiddels uitgegroeid tot een reusachtige kermisattractie van ongeveer dertig meter lang waar vele honderden mensen hun vertier konden zoeken. De Stoomcarrousel draaide ondertussen zonder noemenswaardige veranderingen nog steeds zijn rondjes en hoewel beide zaken zeker nog rendabel waren, kreeg een al lang sluimerend plan, een overgang naar het bioscoopbedrijf, steeds meer gestalte. De Stoomcarrousel had als middelpunt van de kermis zijn positie inmiddels verloren en de Gebr. van Bergen zagen op een of andere manier weinig zakelijke toekomst meer in het kermisbedrijf.

Interieur ‘Amusements - Paleis’ met in het midden de Breakway.

Amub8a

In 1931 werd na veel wikken en wegen besloten de oude Roermondse Eiermijn, gelegen aan de Hamstraat, te kopen van toenmalig eigenaar Stapper, exploitant van het Posthotel te Roermond. In 1932 werd met de bouw begonnen en in oktober van dat zelfde jaar vond de opening plaats. Het werden drukke tijden voor de Gebr. van Bergen, want buiten de exploitatie van hun nieuwe bioscoop, was men ook nog het gehele seizoen met de Stoomcarrousel en het ‘Amusements - Paleis’ op reis. Er was in eerste instantie afgesproken dat Sander belast zou worden met de bouw en exploitatie van de bioscoop, maar door ziekte van de vrouw van Max zag deze zich genoodzaakt enige tijd in de Roermondse thuishaven te blijven. De Stoomcarrousel begon in 1934 aan zijn laatste reis, het jaar daarop werd deze verkocht aan J.W. Janvier uit Bergen op Zoom die inmiddels al meerdere Stoomcarrousels had opgekocht. Mathieu reisde nog tot en met 1937 met het ‘Amusements - Paleis’, maar dat laatste jaar werden nog slechts twee kermissen bezocht, Valkenswaard en Weert. Dit betekende het definitieve einde van het kermisbedrijf van de familie van Bergen.

Amub6a

Het ‘Amusements - Paleis’ bleef nog enige jaren in de opslag, maar werd omstreeks 1940 verkocht aan de firma K. Stuij - Roels uit Maasniel. Na de Tweede Wereldoorlog gaat Stuij met het ‘Amusements - Paleis’ op reis. De eerste jaren nog in de originele staat, maar later zou er wel het een en ander gaan veranderen. Zo werd onder andere het front vernieuwd en de Golfbaan verwijderd. Ook kreeg de attractie een nieuwe naam. Er werd gekozen voor ‘Cocktail - Palace’, een benaming die vroeger ook door J.W. Janvier en A. Giezen werd gebruikt. In het begin van de zestiger jaren verkocht Stuij de 87 toets Gavioli aan Douwe Beintema uit Drachten. Later kwam dit orgel in Engeland terecht. Hiervoor in de plaats kocht men een Decap orgel. Na het seizoen 1964 verkocht Stuij het ‘Cocktail - Palace’ aan de familie Bocken uit Lierop.

Ook zij reisden een behoorlijk lange tijd met deze zaak. Omstreeks 1975 kwam deze zaak in handen van K. Ropers en enige tijd later gaat deze Cakewalk op reis onder de eigenaar A. Denies - Ropers. Er

Amub11a

 Het ‘Amusements - Paleis’ van K. Stuij - Roels op de kermis te Breda.

werd ondertussen weer het een en ander aan de zaak veranderd en de Cakewalk kreeg toen de naam ‘Dancing on the Moon’ . In het begin van de tachtiger jaren kwam er een einde aan de Nederlandse reis van deze Cakewalk. De attractie werd naar Amerika verkocht en Denies kwam daarna met een nieuw modern Lunapark.

Het ‘Cocktail - Palace’ van de Gebr. Bocken op de voorjaarskermis te Harderwijk in 1974.

H. van Oers

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl