POR - RIDDERING

BOUWT EEN EIGEN

CALYPSO

Lustig kloppen hamers aan de boorden van het eeuwenoude Damsterdiep. Toch worden hier onder Garmerwolde geen schepen gebouwd, al komen er wel gondels aan te pas. De gondels komen kant-en-klaar uit Duitsland, maar voor het overige bouwt het echtpaar Adam Por - Riddering hier zijn Calypso, een moderne kermis attractie, helemaal zelf.

Daar komt heel wat voor kijken, maar kermis exploitanten zijn over het algemeen mensen met twee potige rechter handen. Anders red je het in dat vak ook niet. Maar twee rechterhanden zijn nauwelijks genoeg voor een zo gecompliceerd apparaat als een Calypso, waarin je op de kermis ’n dubbele draaiende beweging maakt. De enigszins schuin geplaatste vloer draait en de daarop staande gondels draaien ieder voor zich ook nog eens.

IN DE WINTER TEKENEN
Op 10 februari is het echtpaar Por bij zijn winterkwartier, een oude boerderij aan het Damsterdiep in Garmerwolde – die overigens alleen als werkplaats dient voor het wonen, geven zij toch de voorkeur aan hun gerieflijke salonwagen – aan de bouw begonnen. Volgend voorjaar hopen we klaar te zijn. Maar aan die bouw is al een hele winter tekenwerk vooraf gegaan. De heer A. Por heeft er daarbij veel nut van gehad, dat hij indertijd als machine bankwerker de ambachtschool heeft verlaten. Hij is n.l. niet als kermisreiziger geboren. Zijn vrouw, mevrouw J. Por - Riddering wel, haar ouders hadden een Cake Walk.
“Als ik alles van te voren had geweten, had ik misschien niet de moed gehad om te beginnen”, vertelt de heer Por mij, toen ik hem en zijn vrouw druk timmerend aan de grote draaivloer aantrof.
Maar nou gaat ie stug door, alle tekeningen heeft hij zelf gemaakt, alle constructieve details zelf bedacht. Alleen voor enkele specialistische berekeningen als die van de middelvliedende kracht moest hij wel een technisch bureau inschakelen. Ook de bouw doet hij zelf, waarbij zijn vrouw helpt, waar zij kan.

Calypso Por - Riddering 1973

Het drijfwerk -een stukje vakmanschap- en de metalen opbouw maakt de heer Por ook al zelf.
Aan het schilderwerk komt straks de oudste zoon, Roelie, te pas. Want die is bijzonder vaardig met de kwast en ongetwijfeld zal ook de jongste zoon, Herman (vanwege zijn beweeglijkheid in de familie wel bijgenaamd: ‘de vliegende vlo’ nog wel klusjes vinden om het familie werkstuk te vervolmaken.

WEER OP REIS
De heer Por had indertijd een fietsenstalling aan de Grote Markt in Groningen, in een vroegere koffie - kelder onder de firma Noosten. Maar zijn vrouw kon dat vaste bestaan niet harden en wilde weer op de ‘reis’ zoals de kermismensen hun wereldje noemen. Haar man vond een overgang van het één naar het ander door een fietsenmolen te construeren, die nu nog steeds draait als eigendom van zijn collega Vrieling in Assen. Daarna had het echtpaar Por elf jaar een auto - racebaan met benzine autootjes. “Daar kreeg ik het heen en weer van”, zegt mevrouw Por ”als je de hele dag in die kassa had zitten schudden doe je dat op je eigen stoel nog”. Later kwam daar nog een Swing Mill bij, die nu gerund wordt door de dit voorjaar getrouwde oudste zoon Roelie. Volgend jaar (1970), zal men dus, als alles volgens het plan gaat, de nieuwe Calypso als een echt Gronings product op de Nederlandse kermissen zien draaien. De heer en mevrouw Por - Riddering gaan er zelf mee op stap.

Uit: Nieuwsblad van het Noorden van 02-10-1969

• Zie ook: De Calypso
  Calypso van H. Speelman
  Speelman reist naar Wenen