COCKTAIL

van

ADAM van der VEEN

Omstreeks 1950 had Adam van der Veen al de reputatie dat hij op kermisgebied een echte vernieuwer was. Hij werd geboren te Leeuwarden en ging al op jonge leeftijd met zijn ouders mee. Hij was vindingrijk en had al snel door hoe het wel of niet moest. Na verloop van tijd verhuisde de familie naar Noord Holland en vestigde zich in Purmerend. Vanaf deze thuisbasis startte Adam van der Veen zijn eigen kermisbedrijf. Uiteraard is ook hij klein begonnen en zij eerste attractie was een Oefeningspel, waarschijnlijk een Balspel. Hierna kwam hij in het kindervermaak en exploiteerde een Fietsmolen. Gedurende de oorlogsjaren ontwierp en bouwde hij de Spin, die vandaag de dag nog steeds in exploitatie is bij de familie Laan uit Venhuizen.

In 1949 en 1950 ontwierp en bouwde van der Veen een Rotor, die geëxploiteerd werd onder de naam Cyclotron. Een jaar later werd de Cyclotron na een seizoen verkocht en kwam er wederom een nieuwe vermaakzaak, die ook dit maal weer in eigen beheer was ontworpen en gebouwd.

De nieuwe attractie kreeg de naam Cocktail en was een variatie op de eerdere Rotor en het sinds lang bestaande Vrolijk Rad. De houten cilinder van de Rotor, die een middellijn had van vier meter, was hier vervangen door een schuin oplopende kuip met een middellijn van zeven en een halve meter. De Cocktail had met zesendertig omwentelingen per minuut ook een hogere draaisnelheid dan de eerdere Rotor die slechts vijfentwintig maal per minuut rond ging.

Ook de beleving was totaal anders bij de Cocktail. Door de middelpunt vliedende kracht werd het publiek, dat in eerste instantie plaatsnam onderin de kuip, tegen de wanden omhoog geduwd. Ter bevordering van het glijden, maar waarschijnlijk ook ter bescherming waren er matjes beschikbaar, maar gedurende de rit lukte het vaak niet om op deze matjes te blijven zitten. Ook bestond de mogelijkheid om in een autootje de rit mee te maken. dit alles uiteraard

Het publiek, gezeten op matjes klaar voor de rit.

beveiligd. Tijdens zo´n ritje kreeg men bijna hetzelfde effect als in een Steilwand. Net als bij de Rotor en Steilwand was ook hier ruimte gecreëerd voor toeschouwers die alles heel goed konden volgen. De attractie was destijds door de pers maar moeilijk te omschrijven en werd daardoor soms maar draaiende drijfschaal genoemd.

De rit was ook te beleven in een soort kleine autootjes.

Door de middelpunt vliedende kracht werd men tegen de wand omhoog geduwd.

Na verloop van tijd werd er in de Cocktail een extra attractie bijgebouwd.

Er werd een vliegtuig gemonteerd boven de draaiende kuip, waarin het publiek een vlucht kon maken hoog boven in de tent. Ook dit was weer een ongekende sensatie. Met deze Cocktail werd soms ook in het buitenland gereisd en overal met veel succes.

Toch werd tijdens het seizoen 1953 de Cocktail ter overname aangeboden. Adam van der Veen was nu eenmaal een vernieuwer en ondertussen al lang weer bezig met een volgend project. Misschien weet er nog iemand waar deze attractie uiteindelijk terecht is gekomen.

H. van Oers

Als extra attractie werd er in de Cocktail een vliegtuig gemonteerd.