logo009

DE NÜRBURG RING

VAN

DE FAMILIE KUNKELS EN DE FAMILIE DE VRIES.

Deze attractie hoort eigenlijk tot de categorie ‘autocarrousel’, maar gezien de bijzondere plaats die deze attractie in de historie heeft gehad, willen wij deze zaak enige extra aandacht geven.

De overdekte attractie bestond uit een golvende ronde rail, waarvan het achterste, verhoogde, gedeelte als een soort tunnel was uitgevoerd. Een soort berg- en dalbaan, waarop grote, zeer zware auto’s, hun rondjes draaiden. Eind 20er jaren verschijnt de attractie op de Nederlandse kermis. Hij werd gebracht door de familie J.H.Kunkels - van Bergen uit Roermond.

De attractie was waarschijnlijk afkomstig van de bekende Duitse exploitant en attractiebouwer Hugo Haase. Kunkels nam de zaak omstreeks 1927/1928 over. De ‘Nürburg Ring’ was gemonteerd op een middenbouwwagen. Hierop bevond zich ook de centrale bediening. Dat betekende dat tijdens de exploitatie er altijd iemand onder een overkapping op de middenbouwwagen stond. Bij de attractie had Kunkels een Pierre Verbeeck orgel, dat door Carl Frei was omgebouwd op 89 toets Gavioli gamma. Dit instrument zou later verkocht worden naar Australië.

In 1929 stond de attractie voor het eerst op de Heuvel in Tilburg en omstreeks 1930 op de Dorus Rijkers - kermis te Rotterdam. In een advertentie omschreef de familie Kunkels de attractie als volgt:

NÜRBURG RING

"MET DE BENZ - AUTO'S OVER BERG EN DAL"

"nieuwste vermaak voor jong en oud".

NÜRBURG RING van J.H. Kunkels-van Bergen uit Roermond in de 30er jaren.

De attractie had 48 zitplaatsen en een diameter van 17 meter.

Nurb1a
Nurb5a

De auto’s waren vervangen door scooter-wagentjes.

Omstreeks 1929 zijn de zeer zware Benz - auto’s vervangen door afgedankte autoscooter wagentjes, wat de op- en afbouwtijd aanzienlijk verminderde, want de grote zware auto’s van het merk Benz en de latere Dodge moesten er met een kraanwagen op en afgezet worden. Met die autoscooter wagentjes ging de attractie lijken op een snelheidsmolen. De naam ‘Nürburg Ring’ werd in eerste instantie nog aangehouden, maar na korte tijd werd de zaak omgedoopt tot ‘Autobaan’ en weer later tot ‘Ridee-O Bergbaan’. Dit gaf wel enige verwarring, want ook de firma Hommerson reisde met een Ridee-O en rond die tijd reisde ook nog de firma de Voer met een snelheidsmolen onder dezelfde benaming.

In de winter 1941 - 1942 is de attractie door Kunkels verkocht aan de familie Tjakko de Vries - Egbertje Hateboer. In 1942 zag de heer A.Wolthuis uit Hoogezand de attractie, die toen nog ‘Ridee-O Bergbaan’ heette, voor het eerst van zijn leven op de kermis te Veendam. Het is niet bekend wanneer en waarom de familie de Vries de naam van de attractie ook weer veranderde in ‘Auto baan’. Volgens zijn mededeling zag de attractie er heel erg verwaarloosd uit.

Dat kan ook wel kloppen, want mevrouw de Vries weet nog, dat de attractie in 1941 in zeer slechte toestand per spoor in Hoogezand aankwam. De attractie had jarenlang in een pakhuis gelegen. Bij een smid in Oosterhogebrug aan het Damsterdiep is toen de middenwagen hersteld. Deze wagen was moeilijk te vervoeren want er zaten kleine ijzeren wieltjes onder.

De eerste kermis die de familie de Vries met de ‘Nürburg Ring’ deed, was met Pasen 1942 te Harendemolen. Dat zelfde jaar stonden zij ook in Utrecht. Het was geen succes, omdat de zaak vele keren defect was.
De Groningse schipper Stuut vervoerde de ‘Nürburg Ring’ met zijn schip (een Bol Tjalk) van kermis naar kermis. Deze schipper Stuut reisde ook mee en zat in het begin altijd aan het bedieningspaneel op de middenbouwwagen. Later in het seizoen is de bediening verplaatst naar de buitenzijde van de attractie. De middenwagen, die groot en onhandig was, werd waarschijnlijk boven op het dek meegevoerd. Tijdens de exploitatie zat schipper Stuut in de middenwagen aan het bedieningspaneel. Later in het seizoen is de bediening aan de zijkant van de zaak geplaatst.

Nurb6

NÜRBURG RING / AUTO BAAN van Tjakko de Vries- Hateboer begin 40er jaren.

Of de attractie in 1943 nog gereisd heeft, is onbekend. In de jaren daarna in ieder geval niet meer.

In het najaar van 1945 werd de attractie in Martenshoek aan het Winschoterdiep uit het schip gehaald en in een pakhuis opgeborgen. De middenwagen bleef die winter buiten staan. Nadat zoon Koenraad de Vries in januari 1945 overleden was, werd de ‘Nürburg Ring’ verkocht aan Janus Beekveld - Dien Gaillard uit Amsterdam. Waarschijnlijk verbouwde Beekveld de zaak tot ‘Jolly Jeep’. (deze Beekveld, met een D, is een andere dan die van de poffertjes). Hoe lang Beekveld met de ‘Jolly Jeep’ heeft gereisd en waar deze later is gebleven, is niet bekend.

NurbM6a

Miniaturen van de Ridee-O Bergbaan van
J. Kunkels - van Bergen uit de collectie van
A.A. van de Velde en H.J. Wassenaar
.

NurbM8a

Bron: 
De berg- en dalbaan, uitgave Stichting Kermis-Cultuur, deel 8 in de serie Historisch Overzicht Kermisattracties.
Briefwisseling met de heer A.Wolthuis uit Hoogezand.

Zie ook Familie Tjakko de Vries.

NurbM7a

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl