DRAAIMOLEN

van de

GEBROEDERS VERMOLEN

BEN en FRANS
Toen B.M. Giezen in 1948 op 84 jarige leeftijd overleed was de Draaimolen inmiddels overgenomen door zijn beide stiefzonen Ben en Frans Vermolen. De familie woonde inmiddels in het Noord Brabantse Orthen, een plaatsje onder de rook van ’s-Hertogenbosch. Giezen had altijd geleefd voor zijn Draaimolen en hij stond er om bekend dat hij enorm zuinig op zijn zaak was. Gelukkig werd deze eigenschap als familietraditie voortgezet door de gebroeders Vermolen, waardoor ook zij graag geziene gasten op de Nederlandse kermissen werden. Omdat men inmiddels ook een Rupsbaan in exploitatie had werden de taken verdeeld. Ben ging met de Draaimolen op reis en Frans met de Rupsbaan. Beiden droegen echter de verantwoording voor alle zaken, want na verloop van tijd kwam er ook nog een Oefeningspel bij. Er kwam rond die tijd wel een einde aan de romantische oorspronkelijke bezetting van de Draaimolen, die bestond uit twee gondels, twee galawagens, 2 arrensleeën en zestien paarden. Vooral de jeugd wilde graag meer moderne attributen in de molen zoals auto’s, fietsen, motoren en vliegtuigen.

MODERNE ATTRIBUTEN

Ben en Frans Vermolen.

Deze attributen werden gekocht bij de firma l’Autopède te Gent en werden voor het eerst in de molen geplaatst op de kermis te Kaatsheuvel in 1957. Op een dag kregen de Gebroeders Vermolen een aanbod uit Amerika om de Draaimolen aan een pretpark te verkopen, maar gelukkig voor de Nederlandse kermis werd het aanbod resoluut van de hand gewezen. De molen is echter wel in Amerika geweest, maar dan als miniatuur. Dat was in 1961 toen het Ministerie van Economische Zaken een miniatuur liet maken van de Draaimolen van Vermolen voor een Hollandse tentoonstelling in New York. Tot ongeveer 1975 heeft Ben Vermolen met de molen gereisd, daarna ging de zaak over naar zoon Johan, die op zijn beurt de traditie voortzette. De plaatsen die doorgaans werden bezocht waren Haren, Hilvarenbeek, Helvoirt, Den Dungen, Moergestel, Waalwijk, Halsteren, Tilburg, Someren, Waspik, Oudenbosch, Rosmalen, Gennep, Berlicum, Nijmegen, Grave, Cuyk en de Paardenmarkt in Hedel. Ook ging men af en toe naar Leiden. Vroeger had de Draaimolen diverse andere vaste plaatsen, zoals Kaatsheuvel, Deurne, Maastricht, Horst, Groesbeek, Gorinchem enz., maar hier kwam een einde aan bij het veranderen van het plaatselijk pachtsysteem. Er zijn plaatsen waar de molen erg lang de jaarlijkse kermis bezocht, zoals Gennep, Den Dungen en Waalwijk.

De Draaimolen hier met oude attributen op de kermis te Gennep.

In laatstgenoemde plaats draaide deze molen maar liefst 98 jaar. De kermis die waarschijnlijk het meest werd bezocht was tijdens de Paardenmarkt in Hedel. Deze kermis begin november, was ook altijd de afsluiting van het seizoen. Van deze Paardenmarkt in Hedel valt ook nog een leuke anekdote te vertellen uit de tijd dat de zaak nog onder leiding stond van B.M. Giezen.
‘In die tijd was niet iedereen ingenomen met de komst van de kermis en de plaatselijke geestelijkheid liet zich dan ook regelmatig horen. Op een zondag werd er op de preekstoel verkondigd dat de duivel in de Draaimolen zat en het werd de gelovigen dan ook verboden om een ritje te maken. De kinderen in Hedel namen dit echter anders op en toen Giezen op een dag bij zijn zaak kwam, zag hij diverse kinderen op hun knieën voor de Draaimolen zitten. Op zijn vraag, wat zij daar deden wisten deze hem te vertellen dat ze keken waar de duivel ergens zat’.

JOHAN DE DERDE GENERATIE
Johan Vermolen was dus de derde generatie die met de molen op reis ging. Hij volgde zo veel mogelijk de oude vertrouwde reisroute, maar na verloop van tijd ging hij ook af en toe de grens over om een grote Duitse kermis te doen. Ook draaide de molen op de Weinachtsmarkt in Essen. De molen kreeg een Duits bouwboek met TÜV-keuring. In Duitsland was veel belangstelling voor deze oude molen en Johan overwoog ook om de Draaimolen weer in de originele staat terug te brengen, dus met gondels, galawagens, arrensleeën en paarden.

KOPIE MOLEN voor Nederland
Om alle vaste kermissen niet te laten schieten werd er met diverse reserve onderdelen een kopie van de ‘originele’ Draaimolen gebouwd. Men had het
geluk, dat alle oude onderdelen altijd zijn bewaard.
Voor de ‘originele’ molen werd een 59 toets Richter orgel aangeschaft. Dit orgel was afkomstig van de familie Graat. De Richter ging mee naar Canada en het bestaande Carl Frei orgel ging in de ‘Kopie’ Draaimolen. Na het avontuur van Johan in Canada was de Kopie molen in bezit gekomen van Wout Brinksma - Vermolen. Na de overname heeft Wout de molen, naar het voorbeeld van de originele molen, helemaal in oude staat terug gebracht. Hij reist er hoofdzakelijk mee in Duitsland.

DE ORIGINELE MOLEN via Canada naar de Efteling
Het succes in Canada was niet overweldigend en uiteindelijk zou deze prachtige molen voorgoed voor de Nederlandse kermis verloren gaan. De Draaimolen werd in Canada verkocht en kreeg een plaats in een groot winkelcentrum. Johan Vermolen moest wel regelmatig naar Canada voor de op- en afbouw en voor het noodzakelijke onderhoud. Toch ging de attractie er daar niet op vooruit en na enkele jaren lukte het, mede dankzij de inzet van Alex Lemmens de originele molen terug naar Nederland te halen.

DE ORGELS
In de originele molen stond een CARL FREI orgel. Dit orgel ging naar de Kopie molen en voor de originele molen werd een 56 toets Richter orgel aangekocht van de familie Graat. De Richter ging dus in de originele molen mee naar Canada en de Carl Frei bleef in de Kopie molen voor de kermissen in Nederland. Na de tentoonstelling in Canada werden de twee orgels omgewisseld.