logo009

DE EERSTE AUTOSCOOTERS

in

NEDERLAND

De ‘Autodrôme’ was als opvolger van de ‘Auto - Carrousel’ in 1927 voor het eerst op de Tilburgse kermis (Piusplein) te bewonderen. De exploitant was J.H. Kunkels uit Roermond. Ongeveer gelijktijdig kwam ook C.M. Vermolen uit Gouda (later Den Dolder) met een soortgelijke attractie op de kermissen.

Een artikel uit de ‘Goudsche Courant’ van 1926:
>Onze stadsgenoot, de heer Vermolen, ondernemer van publieke vermakelijkheden, is op het idee gekomen een geheel nieuwe inrichting toe te voegen, dat zich aanpast aan deze tijd van snelverkeer. Een inrichting waar de auto hoogtij viert waar ieder zich kan amuseren met autorijden, zonder enig gevaar ook, al heeft de bestuurder nog nimmer achter het stuurrad van een wagen gezeten. Het idee van de heer Vermolen was heel aardig, maar de uitvoering daarvan was nog niet zo eenvoudig. De heer Vermolen heeft zich toen gewend tot het Technisch Bureau van A. en J.H. de Wilde in Gouda. Na verschillende besprekingen en onderzoeking - tochten door de heer Vermolen en de heren de Wilde in België en Frankrijk zijn gemaakt kon dat denkbeeld meer vorm krijgen. Daarop is door de heer A. de Wilde, rekening houdende met de eisen die aan een vermakelijkheid inrichting, een ontwerp gemaakt dat geheel aan de wensen van de heer Vermolen kon voldoen. Dat ontwerp is dan ook tot uitvoering gebracht. Wij mochten dat heden op het terrein van de Timmerfabriek & Houthandel ‘de Morgenster’ van direkteur J.H. de Wilde aan de Kattensingel, aanschouwen. Hier stond dan de door de fabriek gebouwde inrichting, dat de schone naam ‘Autodrôme’ zal dragen.

Deze ‘Autodrôme’ is 33 meter lang en 18 meter diep. In het midden is een podium van 20 x 3 meter. De ruimte tussen het podium en de buitenzijde is de rijbaan en die is over de volle lengte 5 meter breed en in de bochten 6.5 meter. In de baan rijden metalen autootjes, die de heer Vermolen liet bouwen door de firma Konings uit Swalmen. De autootjes waren geschikt voor 2 en 4 personen en reden volgens een trolleysysteem over een bodem van gegalvaniseerd -plaatijzer. Boven de baan is een metalen netwerk aangebracht, dat, evenals de bodem, onder stroom wordt gebracht. Door aan de wagens verbonden beugels wordt het contact tussen beiden verkregen en worden de wagens in beweging gebracht.

De autootjes bereiken een snelheid van 15 km per uur. Ze hebben een stuurbeweging waarnaar de wagen luistert. Wie niet goed stuurt of helemaal het stuur loslaat, ziet zijn wagen door de baan laveren en op een gegeven ogenblik tegen de wanden botsen. Bij opstoppingen op de baan wordt het verkeer door de ‘verkeersagent’ even stopgezet< , aldus de Goudsche Courant.

AsAlb1a

Een wagentje uit de zogenaamde “Opelbahn” van C.M. Vermolen.

SCOOTERWAGENTJE  VERMOLEN

Scooterwagentje Vermolen

Dit soort attracties stonden in Duitsland bekend als zogenaamde “Opelbahn” en waren te vergelijken met de latere Racebanen. Ze hadden een podium in het midden van de baan. Bij Kunkels stond hier een Ruth orgel dat vele jaren later terecht kwam bij de firma Verdonk. Voor een latere nieuwe scooterbaan kocht Vermolen op een tentoonstelling in Düsseldorf echte Dodge Cars. 

Waar de scooter van Kunkels vandaan kwam is niet bekend. Mogelijk heeft hij zijn bestaande baan tot Autoscooter omgebouwd. De benaming Autoscooter werd toen nog niet gebruikt.

De eerste wagentjes zager er ook helemaal niet uit als auto’s. Het waren platte ovale bakjes met een zitbankje. Onder dit bankje bevond zich de motor en een stuurstang met dwarsijzer. Omdat de wagentjes zo klein en laag waren hadden ze de neiging om nogal eens over elkaar te schuiven. Daardoor waren ze extra zwaar gemaakt. Er werd verteld dat die dingen vroeger zo’n vierhonderd kilo wogen en dat er zes man nodig waren om zo’n wagentje in en uit de pakwagen te tillen.

In 1929 brachten de Gebroeders Hommerson voor het eerst ‘The Skooter Autodrôme’. In een advertentie wordt de attractie als volgt beschreven:

>een inrichting, bestaande uit een grote ijzeren vloer, waarop zich electrisch voortbewogen miniatuur - automobieltjes bevinden, die door het publiek zelf naar hartenlust bestuurd mogen worden<.

AsbakAlb
AsHomAlba

De Autoscooter van de Gebr. Hommerson.

Binnen drie jaar waren er al zeven scooterbanen in Nederland, want buiten Kunkels en Vermolen hadden onder andere ook de firma’s Hommerson, F. Robbe, R. Dirks en T. de Vries een dergelijke zaak aangeschaft. De Autoscooter van Frans Robbe was vierentwintig bij twaalf meter. In 1935 werd deze zaak te koop aangeboden voor vijfenveertig honderd gulden. Op de baan reden zestien wagentjes. Er was toen al een combinatie gevormd om de plaatsen zo goed mogelijk te verdelen, maar toen A. Benner vanuit België kwam meepachten, viel deze combinatie uit elkaar.

Zie ook:
Autoscooter van C.M. Vermolen en
Autoscooter van Tjakko de Vries

AsRJAlb

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl