Fam. Vallentgoed

FAMILIE VALLENTGOED

80 JAAR LUCHTSCHOMMEL TRADITIE

De familie Vallentgoed komt, ondanks hun Nederlands aandoende naam, oorspronkelijk uit Frankrijk. De familie vestigde zich later in Edam, een plaats waar vroeger veel exploitanten woonden.

Het kermisleven voor deze familie begint omstreeks 1890 toen Louis Vallentgoed, getrouwd met Reinhoutje Hoogstraten, op dertigjarige leeftijd begon met de exploitatie van een Kop van Jut. Het reisgebied lag toen in Noord Holland.

LUCHTSCHOMMELS
Omstreeks 1896 kwam hij met een kleine Luchtschommel die slechts vier bootjes had. Voordat hij echter deze liet bouwen, ging hij met timmerman Takkenberg verschillende kermissen af om te kijken hoe een Luchtschommel in elkaar stak. Deze timmerman heeft overigens later nog meer kermisattracties gebouwd. De zaken gingen goed bij Vallentgoed en de Luchtschommel werd met twee bootjes uitgebreid, zodat het een zes-boots schommel werd. Korte tijd later, in 1908, kwam er zelfs een grotere tweede Luchtschommel bij. In elke schommel stond inmiddels een orgel, in de ene een Gasparini en in de andere een Wellershaus. Vallentgoed reisde in tegenstelling tot de meeste andere exploitanten in Noord Holland met paard en wagen. In de beginperiode stond er op de wagens te lezen: ’Santos Dumont Balancoire Americaine Louis Vallentgoed Edam La Hollande’.

Het ‘Gasparini orgel’ uit de Luchtschommel van Louis Vallentgoed omstreeks 1900.

ONS BELANG
Louis Vallentgoed was in 1899 medeoprichter van de eerste Nederlandse Vereniging van Kermisvakgenoten ‘Ons Belang’. Hiervan was hij bestuurslid van 1902 tot en met 1922. Voor deze twintig jaar kreeg hij het ere lidmaatschap uitgereikt uit dankbaarheid voor de vele diensten die hij aan de vereniging had bewezen. De oorkonde was destijds ondertekend door de toenmalige voorzitter Joh. Vet en de secretaris H. Coppejans.



	HENDRIK Na verloop van tijd ging Louis Vallentgoed ook buiten de provincie reizen. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak stond hij op de kermis in Gouda. Er moest daar toen onmiddellijk afgebroken worden. Zoon Hendrik moest opkomen voor militaire dienst, maar dit duurde niet lang, want na veertien dagen werd hij afgekeurd. Hendrik was inmiddels in 1907 getrouwd met Aaltje Jacoba Wals en begon gelijk na zijn huwelijk als zelfstandig kermisexploitant.
	Ook hij koos voor de Luchtschommel. Hij had inmiddels al de nodige ervaring, want hij was al op zeventienjarige leeftijd met een van de schommels van zijn vader op reis. Men reisde in die tijd nog steeds met paard en wagen, maar Hendrik had het reisgebied inmiddels sterk uitgebreid en als er dan grote afstanden moesten worden afgelegd reisde men per trein. Alleen in de oorlogsjaren bleef men wat dichter bij huis. Hendrik Vallentgoed ging na verloop van tijd steeds meer landelijk reizen en bezocht zelfs kermissen in Zuid Limburg, waaronder Maastricht, Beek en Echt.


		De ‘Luchtschommel’ van H. Vallentgoed - Wals.


Hendrik Vallentgoed en Aaltje Jacoba Vallentgoed - Wals.

VAN EDAM NAAR PURMEREND
In 1920 verhuisde de familie van Edam naar Purmerend. Ze hadden een standplaats op het spoorwegemplacement, waar men de wintermaanden
doorbracht. Als er dan ijs lag probeerde men nog wat bij te verdienen, door het orgel bij de ijsbaan te plaatsen. Tot 1933 reisde Vallentgoed met paardentractie en trein, maar uiteindelijk ging men toch over op de vrachtwagen. De eerste auto die zij kochten was een GMC uit de Eerste Wereldoorlog. Deze auto had een laadbak van drie meter lang. Men reisde toen met een woon- en pakwagen, plus een orgelwagen. In de jaren dertig ging het allemaal niet zo best. De crisisjaren waren aangebroken, wat zeker zijn invloed had op het kermisbezoek.

DE TWEEDE WERELD OORLOG
Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in 1940 werd het natuurlijk nog minder. Hendrik Vallentgoed stond toen met zijn Luchtschommel op de kermis in zijn woonplaats Purmerend. Ook nu weer moest de kermis zo snel mogelijk worden afgebroken, maar het geluk voor Vallentgoed was dat hij al thuis was. Na twee maanden konden ze echter weer op reis en in augustus stonden ze weer opgebouwd in Zaandam. In september waren ze op de Kaasmarkt in Purmerend waar toen een kleine kermis stond opgesteld. Ook in 1941 en 1942 stonden ze nog een paar keer op de Kaasmarkt. Verder deden ze nog enkele andere plaatsen in Noord Holland. De wagens werden toen door een transportbedrijf vervoerd. Zelf mochten ze niet rijden, daar moest men een speciale vergunning voor hebben en die kregen ze niet. Ook reizen per trein was toen verboden. Het gebeurde soms dat er geen transportbedrijf beschikbaar was en dan werden er weer paarden ingehuurd voor het transport van de wagens. In 1943 stond men nog een keer op de Nieuwstraat in Purmerend, maar daarna was het wat kermissen betreft echt afgelopen, want de bezetters hadden deze festiviteiten verboden, omdat ze bang waren voor samenscholingen. Maar Hendrik Vallentgoed hield vol en stond in 1944, weliswaar privé, met de Luchtschommel op diverse plaatsen in Noord Holland, waaronder Andijk. In september konden ze daar niet meer vandaan en moester er noodgedwongen de hongerwinter doorbrengen.

NA DE BEVRIJDING
In 1945 stond men ook weer op de diverse bevrijdingskermissen. Er werd overal feest gevierd en omdat er ook overal kermissen werden georganiseerd kreeg Vallentgoed het plotseling weer druk. Er werden in korte tijd nog diverse andere bevrijdingskermissen bezocht zoals Wervershoof, Bovenkarspel, Grootebroek en Edam. In Edam kregen ze toen ook weer stroom en konden ’s avonds eindelijk de lampen weer aan en hoefde het orgel niet meer met de hand gedraaid te worden. Ook in Purmerend mocht weer kermis worden gevierd. De eerste kermis duurde toen drie dagen van 19 tot 22 juli. In steeds meer plaatsen begonnen de kermissen weer op gang te komen en werd er gelukkig weer geld verdiend. Dat was ook wel nodig, want de Luchtschommel was dringend aan een grote onderhoudsbeurt toe. Daar kon in de oorlogsjaren niet veel aan gedaan worden, omdat er weinig of geen materiaal beschikbaar was. Gelukkig werd er genoeg verdiend om de Luchtschommel in de winter van 1945-1946 weer helemaal op te knappen.




		De ‘Luchtschommel’ op de bevrijdingskermis te Bovenkarspel in 1945.

DE FAMILIE
LOUIS-1 geboren in 1860 trouwde omstreeks 1881 met Reinhoutje Hoogstraten. Zij kregen een dochter en een zoon.

HENDRIK JOHANNES WILLEM-1, hij werd op 27 maart 1883 geboren en overleed na een druk kermisleven op 25 december 1963 te Purmerend. In 1907 was hij getrouwd met Aaltje Jacoba Wals. Zij kregen vijf kinderen, twee dochters, waarvan Reina Louisa Margeretha (1908-1991 trouwde met Adam van der Veen. Haar zus Gré ging niet de kermis net als haar broer Kees. De andere zonen Louis Cornelis-2 ( 1910-1979) en Hendrik-2 gaan wel de kermis op en reizen als de Gebroeders.

LOUIS CORNELIS-2 trouwt met Anna Glas (geboren in 1910 en overleden op 24 maart 2002 te Heerhugowaard). Zij krijgen twee kinderen, waaronder zoon Louis P.-3.

LOUIS P-3 trouwt op 23 maart 1973 te Egmond aan Zee met Rachel Zwart. Ook zij krijgen twee kinderen, Jan en Louis-4.

LOUIS-4 wordt geboren op 22 juni 1974 te Egmond aan Zee en trouwt met Elisabeth Arjaans (?).

JAN, trouwt in 1999 met Antoinette Wegkamp en zij krijgen twee zonen: In 2001 wordt zoon LOUIS-5 geboren en in 2005 zoon JAN-2.

HENDRIK-2, hij reisde samen met zijn broer Louis C-2 als de Gebroeders Vallentgoed, totdat Louis C-2 overleed. Hendrik reisde toen nog enige tijd door samen met Louis P-4.


	De zonen Henk en Louis zetten in 1952 het bedrijf van hun ouders voort. Het kermisbedrijf bestond nog steeds uit de Luchtschommel, waarmee de familie inmiddels al meer dan vijftig jaar onderweg was.

	NIEUWE ATTRACTIES In 1959 kochten de Gebroeders Vallentgoed er een Zweefmolen bij. Deze was afkomstig van Siem Ooms uit Oosthuizen. Het was een molen met twaalf bakken. In de Zweefmolen stond een orgel dat de naam ‘De Waterlander’ droeg. In 1973 werd de Luchtschommel verkocht aan de speeltuin ‘Linnaeushof’ in Bennebroek en kwam er bij de familie Vallentgoed een einde aan een Luchtschommelexploitatie van bijna tachtig jaar. Er was in al die jaren dan ook menig jubileum gevierd. In plaats van de Luchtschommel kwam de ooit door Adam van der Veen gebouwde Spin, die de Gebroeders Vallentgoed overnamen van Kobus van Dam. Tot groot verdriet van Henk komt zijn broer te overlijden. Henk reisde nog een paar jaar door, samen met de zoon (LouisP-4) van zijn broer.




		De ‘Luchtschommel’ van de Gebroeders Vallentgoed.

Deze Louis P-4 koopt in 1971 een Paratrooper waarmee hij vele jaren zou reizen. In 1983 komt hij met een Twister. Henk Vallentgoed is dan inmiddels al gestopt met reizen. Hij hielp soms nog wel mee met de op- en afbouw, maar was verder niet meer op de kermis actief. Omstreeks 1985 wordt de Spin verkocht aan J. Laan uit Venhuizen. De Twister gaat enige jaren later naar de firma Visscher. In 1989 gaat Louis Vallentgoed op reis met de voormalige Polyp van Th. Boesveld. Deze attractie die oorspronkelijk de naam ‘The Hulk’ droeg kwam uit een pretpark in Engeland. Het was destijds de eerste Polyp met zes armen.




		De ‘Zweefmolen’ van de Gebroeders Vallentgoed.




			De ‘Spin’ op de kermis te Steenwijk in 1968.

	De ‘Paratrooper’ op de kermis te Drachten in 1973.

In 1993 kwam er nog een tweede Polyp bij, die eveneens uit Engeland werd gehaald. Beide zaken zijn inmiddels weer van de hand gedaan. Hierna werden nog enige andere zaken geëxploiteerd, waaronder de Disco Round, die grotendeels door brand verloren ging. Momenteel is het prachtige Europa Rad de topattractie bij de firma Vallentgoed. Met dit rad, dat ooit werd overgenomen van F. Ropers is men zelfs naar China geweest.

H. van Oers

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl