logo009

FLYING CARS / VLIEGENDE AUTO’S

Deze attractie is een combinatie van vermaak en kijkwerk.

FrontFC1

Flying Cars van A. J. Mars periode 1978-1984

FrontFC2

Flying Cars van A. vd Pouw-Kraan begin 50er jaren

De eerste attractie ‘Vliegende Auto’s’ werd rond 1950 gebouwd en geëxploiteerd door Arie van der Pouw - Kraan uit Leiden. Deze firma had ook het patent op deze attractie dat beschermd werd in Nederland, België, Frankrijk, Luxemburg en Duitsland. De firma Willenborg uit Duitsland reisde destijds ook met een Flying Cars onder de naam Autolooping. Waarschijnlijk was deze gebouwd door A. van der Pouw - Kraan.

Autolooping2

Veel later haalde Antonius Johannes (Toon) Mars uit Dongen een Flying Cars naar Nederland. Het was de attractie van de Belgische firma L. Thommis. Deze attractie was beduidend kleiner dan die van Arie van der Pouw - Kraan. Hij reisde er mee in de periode 1978 - 1984. Weer later reist deze attractie, maar nu geëxploiteerd door de firma KROMA Kermis Attractie Bedrijf (Kroon & Mars).

Opbouw1

Autolooping Firma Willenborg

Opbouw2

Opbouw van de attractie van A.J. Mars

Over de werking van deze attractie zijn drie versies in omloop. Bij van der Pouw - Kraan’s Vliegende Auto’s ging het als volgt toe, want in
“De Nederlandse Kermis” het orgaan van de NKB van 01 april 1951 treffen we de volgende omschrijving aan:

>In een ruimte van 11 x 11 meter bevindt zich in het midden een draaiende ton, zoals men deze vroeger in de cakewalk had, maar dan groter. In deze ton bevinden zich 5 autootjes, waarin 1 bezoeker. De dame of heer wordt vastgesjord met riemen, zoals in een vliegtuig. Wanneer de ton begint te draaien rijden de autootjes heen en terug en steeds sneller, totdat zij iedere keer halverwege de ton zijn. Wanneer ze dus behoorlijke snelheid hebben, drukt de bezoeker een pedaal in, waardoor het autootje aan de rail vastklemt en de salto mortale maakt.<

Autolooping3

Hennie van Oers beschreef de werking van de Flying Cars van Toon Mars in het Euro Kermis Magazine van 1997 - 6/7 als volgt:

>In een dichte tent stond een grote horizontaal geplaatste cilinder waarin wagentjes gemonteerd zaten. Deze wagentjes zaten vast op een rail maar konden wel onafhankelijk van elkaar rijden. Als de cilinder begon te draaien, begonnen de wagentjes ook te rijden, maar toch bleven ze dan onder in de cilinder staan. Elke bestuurder had echter de mogelijkheid om zijn wagen op de rail te vergrendelen. Deze draaide dan met de cilinder mee en dan was het de kunst om precies bovenaan de vergrendeling te verbreken, zodat de wagen met een noodgang naar beneden stortte.<

FC015a

De derde versie staat in het boek ‘Een rijke ervaring’ van Ton Vialle:

>Draaiende stalencirkels staan verticaal met in elke cirkel een wagentje. Nadat men in het wagentje is gaan zitten kan men met een hendel het wagentje vast zetten op de ronddraaiende cirkel. Als men de hendel dan weer overhaalt vliegt het wagentje in tegenover gestelde richting van de draaiende cirkel zeer snel over de kop rond.<

FC016a

Aan weerszijde van de ton is een schuine oplopende tribune voor toeschouwers, waaruit de deelnemers worden gekozen. Het aantal deelnemers aan deze sensationele rit was beperkt, er reden maximaal vijf wagentjes in de cilinder, zodat slechts vijf bezoekers de rit mee konden maken. De exploitant kon hier onmogelijk een boterham mee verdienen. Daarom had Toon Mars zijn zaak tevens ingericht voor toeschouwers, die van afstand het gehele spektakel bij konden wonen. De toeschouwers, die eenmaal entree hadden betaald, mochten daar zo lang binnen blijven als ze wilden.

De Flying Cars staan of hebben gestaan in afgeslankte vorm in het pretpark Speelstad Oranje in Oranje (Gemeente Midden Drenthe), gelegen tussen Beilen en Smilde. Ook stonden er later nog onderdelen in een loods van Frans de Bruijn - Kroon in Breda.

bronnen:
De Nederlandse Kermis, van 01 april 1951 orgaan van de NKB.
Euro Kermis Magazine, van 1997 6/7 door Hennie van Oers.
Een rijke ervaring van T.Vialle.

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl