logo009

HENDRIK ROELS - van den BOOM
uit
BERGEN OP ZOOM

Hendrikus Johannes Roels werd geboren op 17 april 1869. Na zijn huwelijk in 1892 met Helena van den Boom begon hij zijn kermiscarrière met een Poppen- en Speelgoedkraam. Men woonde toen in de Boutershemstraat te Bergen op Zoom.

ZIJN EERSTE ATTRACTIE
Reeds voor de Eerste Wereldoorlog werd een prachtige Draaimolen aangeschaft. De aandrijving geschiedde in die dagen nog met een paard, maar het schijnt dat Hendrik Roels de molen ook nog zelf heeft rond geduwd. De verlichting bestond toen nog uit spirituslampen en het Wellershaus orgel werd nog met de hand gedraaid. Op de drukke dagen werd dit door drie man gedaan, die elkaar dan regelmatig afloste. Het paard in de molen wist na verloop van tijd precies waar het aan toe was. Als de draaimolenbel eenmaal klonk ging het paard lopen en bij twee maal stopte het dier.

MEER ATTRACTIES
De zaken gingen goed en omstreeks 1919 werd het kermisbedrijf flink uitgebreid. Er kwam een nieuwe Draaimolen, maar er werd ook nog een Zweefmolen en Luchtschommel aangeschaft. Het vervoer ging bij de familie Roels toen nog per schip en het is algemeen bekend dat dit destijds een zwaar karwei was, want je had de zaak voor een kermis dikwijls

Hroels2a

‘Draaimolen’ van H. Roels - van den Boom.

vier maal in je handen. Het schip was geen eigendom van de familie Roels, maar van een zekere Nieuwenhuizen uit Rotterdam. Deze overleed in 1918 door de Spaanse griep, maar de schippersknecht nam daarna het schip en de klanten over. In de wintermaanden, als de attracties stil lagen werd het schip gebruikt voor het vervoer van uien en aardappelen.

MOEILIJKE WINTERPERIODE
De najaarskermis in Bergen op Zoom was voor de familie Roels de laatste kermis van het seizoen. De winter was altijd de moeilijkste periode van het jaar. De drie kermisattracties moesten opgeknapt worden en er moest gezorgd worden voor inkomsten, want er moest ook gegeten worden. Om dit te bewerkstelligen trok Hendrik Roels gedurende de wintermaanden regelmatig met de hondenkar vol handel langs de boeren van het eiland Tholen. Hij verkocht voornamelijk kleine huishoudelijke artikelen, zoals scheermesjes en stopnaalden.

DE ZAKEN GAAN VOORSPOEDIG
In de twintiger jaren werd er twee huizen en een pakhuis gebouwd aan de Antwerpsestraat te Bergen op Zoom. De huizen werden verhuurd en het pakhuis werd gebruikt voor de opslag van de kermisattracties. Voor het pakhuis was nog een stuk grond waar de familie in de winter met de woonwagens stond. De reisroute was vrijwel ieder jaar hetzelfde. Men begon in Bergen op Zoom en vervolgens werden nog de volgende plaatsen bezocht: Steenbergen, Halsteren, Lepelstraat, Ossendrecht, Kruiningen, Heeswijk, Dinther, Berlicum, Tilburg, Princenhage, Vlissingen, Middelburg, Oud Vossemeer, Scherpenisse en Goes, plus nog enkele dorpen in Beveland. Sluitstuk was altijd de najaarskermis in de thuishaven Bergen op Zoom.

Hroels4a

‘Aeroplanecarrousel’ van H. Roels - van den Boom.

EERSTE VRACHTAUTO
In de dertiger jaren werd er pas voor het eerst een vrachtwagen aangeschaft, maar dat bleek achteraf een miskoop. Op een dag was Hendrik Roels dit zo beu dat hij gelijk een gloednieuwe wagen kocht. Vanaf die tijd ging het reizen allemaal wat makkelijker en met drie zaken scheelde het enorm veel tijd. Buiten de Draaimolen, Zweefmolen en Luchtschommel exploiteerde Roels na verloop van tijd ook nog een Aeroplanecarrousel. Mogelijk werd hier destijds de Zweefmolen voor omgebouwd. Ondanks het feit dat men over de gang van zaken niet te klagen had is er in 1938 toch nog een poging gewaagd het kermisbedrijf te verkopen, maar het is niet bekend wat er destijds allemaal in andere handen is overgegaan.

MOEILIJKE TIJDEN
In 1940, met het uitbreken van de oorlog, kwamen de meeste kermiszaken stil te liggen. Ook de familie Roels keerde terug naar Bergen op Zoom en sloegen al het materiaal op in het pakhuis aan de Antwerpsestraat. Korte tijd later sloeg het noodlot toe. De bezetters vorderden het pakhuis en alles moest er uit. Hendrik Roels, die toen al 73 jaar was, raakte helemaal in paniek, want waar moest hij heen met zijn kermisspullen. Hij was vooral bang dat men hem ook al zijn wagens zou afnemen. Dit laatste was vermoedelijk de oorzaak van het feit dat men besloot het kermisbedrijf op te heffen en al het materiaal te verkopen. Naar het schijnt is alles naar enkele kopers in Limburg gegaan. Voor het gevorderde pakhuis heeft Roels nooit enige vergoeding ontvangen. Het gebouw werd in eerste instantie gebruikt als paardenstal, later werd

het gebruikt als garage. Het enige heugelijke feit in de oorlogsjaren was de viering van het vijftig jarig huwelijk in 1942, maar op 22 maart 1944 komt Helena Roels - van den Boom te overlijden. Hendrik overleefd zijn vrouw nog vele jaren en viert in 1959 nog zijn negentigste verjaardag. Het merendeel van de kinderen is verder gegaan in het kermisbedrijf.

H. van Oers

H. Roels met vier van zijn zonen.

Hroels8a

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl