logo009

HENNIE LAMERUS

Hendrik (Hennie) Lamerus stond in de kermiswereld bekend als een uitstekend Boniseur, een man met passie, die vaak zonder moeite de mensen naar binnen wist te praten. Hij was echt de aangewezen persoon voor het kijkwerk, maar omdat hij niet uit een kermisfamilie kwam leek het in zijn jonge jaren een heel andere kant uit te gaan en is hij door puur toeval in de kermiswereld terecht gekomen.

GEK OP STOOMCARROUSELS
Hij werd geboren in Gorredijk, waar zijn vader een grossierderij in kaas had. Het toeval wilde dat vader Lamerus zelf verzot was op kermis. Als het kermis was in de buurt ging hij deze samen met zijn zoon bezoeken. Ook gingen zij samen naar de grote kermissen van Groningen en Leeuwarden. De liefde ging echter zo ver dat wanneer het kermis werd in Gorredijk, zij samen de schepen tegemoet liepen, waarmee de Stoomcarrousel van de Weduwe E. Schildmeijer - Derks werd aangevoerd. Toen vader Lamerus ook nog eens merkte dat de kermiswereld een vakblad uitgaf nam hij direct een abonnement. De Stoomcarrousel van de Wed. E. Schildmeijer - Derks was inmiddels verkocht aan Hendrik Speelman, die in Groningen aan de Stadhouderskade woonde. Hij deed dit samen met zijn schoonvader Vernon Fogerty, die zich echter korte tijd later terugtrok. Gouke Sipkema werd toen de nieuwe compagnon. Maar ook nu bleven vader en zoon Lamerus de schepen, de Soes Han 1 en 2, van de carrousel tegemoet lopen als deze naar de kermis van Gorredijk kwamen. Toen Hennie Lamerus met zijn vader een keer voor de kassa van de Stoomcarrousel stonden en oogcontact had met de dame in de kassa, kreeg deze tranen in haar ogen. Ze vertelde aan vader Lamerus dat de kleine Hennie precies op haar zoontje leek, die een jaar eerder was overleden. Deze dame was Louise Fogerty, de vrouw van eigenaar Hendrik Speelman. Prompt kregen Hennie twee tienrittenboekjes van haar en toen later het ijs was gebroken mocht hij vrij in en uit lopen. Hij noemde haar zelfs tante Louise. Later maakte hij kennis met de dochter van Gouke Sipkema, de compagnon van Speelman. In de loop der jaren ontmoette Hennie Lamerus veel kermisexploitanten, want in de zomermaanden bezocht hij veel plaatsen waar de Stoomcarrousel op de kermis stond. Hij kreeg verkering met de dochter van Gouke Sipkema en trad voor het eerst op als Boniseur bij de Stoomcarrousel. Zo leerde hij de beginselen van het vak. Lamerus was echter nog steeds werkzaam in de kaashandel van zijn vader, maar dat begon hem op een gegeven moment de keel uit te hangen.

EIGEN KIJKWERK
Hij wilde het liefst zelf op de kermis gaan reizen, maar hoe begon je nou zoiets? Vader Lamerus had thuis nog een kijkwerk, een illusie, genaamd ‘Daphne Diana’. Deze had hij ooit eens gekocht van een zekere Gorter, een kermisexploitant die deze show eerder bracht onder de naam ‘Van Mens Tot Laurierblad’. Lamerus gebruikte deze illusie altijd tijdens de winkelweken in Gorredijk. Dan veranderde hij daar de bakker in een wittebrood en de baas uit de drankenwinkel in een kruik jenever. Het succes was altijd enorm. Hennie mocht van zijn vader deze illusie gebruiken en als hij graag wilde kon hij er mee gaan reizen. De illusie bleef echter nog even bij vader Lamerus, want het liep toch even iets anders. Hennie trouwde met de dochter van Gouke Sipkema, die hij al jaren achterna was gereisd. Hij ging samen met zijn schoonfamilie op reis met een Autoscooter, die kort daarvoor was overgenomen van de familie Fr. Robbe - Janvier. Ze reisden een seizoen in Groningen en Friesland, maar de ontvangsten vielen tegen.

Lamerus1a

Kermis te Waalwijk in 1937

Lamerus5

PROFESSOR LAMERQUE
Het jaar daarop werd toen toch maar besloten om de illusie bij vader Lamerus op te halen, met de hoop dat dit een beter resultaat zou brengen. Het bleek een juiste beslissing, want ‘Daphne Diana, het Griekse Wondermeisje’ werd een enorm succes. In het begin deed men hoofdzakelijk de kermissen in het noorden, met natuurlijk Groningen en Leeuwarden, maar al snel bereisde Hennie Lamerus het gehele land. Op het front van de zaak stond: ‘The Great Show, Prof. Lamerque’. Hij engageerde de bekende toneelspeler en voormalig schouwburgexploitant Frans Hart als Boniseur en van deze man heeft Lamerus ontzettend veel geleerd. De zaken gingen uitstekend tot in 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak.

Een tijd lang lag de zaak stil, maar in 1942 werd geprobeerd de draad weer op te pakken, er moest tenslotte gegeten worden. Bij de show van ’Daphne Diana’ had men toen als extra nummer ’Miss Florenzetta, de Buikspreekster’.
Ook kocht Lamerus dat jaar nog een Springpaarden - carrousel, waarmee hij als eerste op de kermis op het Vreeburg in Utrecht stond. Privé ging het in die oorlogsjaren allemaal wat minder. Hennie Lamerus was inmiddels gescheiden. Mogelijk raakte hij hierdoor zijn Springpaarden - carrousel weer kwijt. Deze zou na de oorlog geëxploiteerd worden door H. Kats - Sipkema. Hij hertrouwde in 1943 met Lucina Alida Bakker, een dochter van de draai- en zweefmolenexploitant Albertus Bakker. In 1944 kreeg Lamerus met zijn illusie een engagement in een grote zaak op het Vreeburg te Utrecht waar hij twee maanden lang met veel succes heeft gewerkt.

Lamerus4

Boniseren bij de show van ‘Daphne Diana’.

Het ‘Puzzle - berekeningspel’ van H. Lamerus te Nijmegen in 1956.

OEFENINGSPELEN
Na dit engagement in Utrecht ging men weer de kermis op. In 1945 en 1946 nog met ‘Daphne Diana’, maar in 1947 wilde Lamerus eens iets anders proberen en kwam met een zogenaamde Lichtsport. Jammer genoeg bracht deze verandering wat problemen met de autoriteiten, maar ook met sommige collega’s, omdat hij veel grote plaatsen had en daar met zijn boniseren enorm veel publiek trok. In 1948 kwam Lamerus met een Puzzle - berekeningspel met als Boniseur Frans van der Linde, die zijn vak verstond en ook heel goed 

was. Met de oefeningspelen heeft Hennie Lamerus het toch nog veertien jaar volgehouden. In 1962 trekt hij zich voor enkele jaren terug om het wat rustiger aan te gaan doen, maar dat beviel eigenlijk helemaal niet. Zijn hart was bij de kermis en thuis stilzitten kon hij niet.

DE BONISEUR
Na verloop van tijd werd hij Boniseur bij de familie G.J. Vermeulen - Bakker, die toen met ‘Dikke Dames’ reisde. Later kwamen daar nog bij het ‘Meisje Zonder Hoofd’ en nog diverse andere illusies. Hennie Lamerus heeft nog tot 1972 met het kijkwerk van Vermeulen gereisd, toen vond hij het welletjes en ging genieten van een rustige oude dag in zijn woning in Amsterdam.

Hennie werd op 30 mei 1911 in Gorredijk geboren en trouwde met de dochter van Gouke Sipkema. In het begin van de oorlog gingen zij uit elkaar en Hennie hertrouwde op 18 maart 1943 met Lucina Alida (Stien) Bakker, dochter van Albertus Bakker en Trijntje Boonstra. Stien werd geboren in 1915 en overleed op 7 oktober 1988 te Amsterdam. Hennie overleed op 1 december 1999 ook te Amsterdam.

Lamerus7

Het echtpaar H. Lamerus - Bakker.

De act met ‘Het meisje zonder hoofd’ op de kermis te Emmen in 1967

NB: een Boniseur is iemand die in de buitenlucht door praatjes of demonstraties een ander probeert over te halen het theater of kermistent binnen te gaan.

 

H. van Oers

Lamerus6

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl