PORTRET - FOTO’s
Pas toen het lukte om portretfoto’s te maken die de kermisbezoekers mee naar huis konden nemen werd het pas echt interessant. Diverse fotograven met een eigen zaak gingen in de eerste helft van de negentiende eeuw in de regio de kermissen af om portretfoto’s van de bezoekers te maken. De meesten hadden geen wagen of tent en werkten doorgaans in een hotel of cafézaaltje. Omdat deze gelegenheden vaak uit de loop lagen moest er veel geadverteerd worden om toch maar de nodige klanten te trekken.

Al vrij snel zag men in dat het beter was om op de kermis zelf te staan, tussen de molens en kramen. De foto’s konden in het begin pas na enige dagen worden afgehaald, maar later bestond de mogelijkheid deze gelijk mee te nemen.

KERMIS SOUVENIERS
Na de portretfotografie ging men omstreeks 1910-1920 over op het maken van een soort kermissouvenirs. Het publiek kon zich toen laten fotograferen achter een geschilderd decor. Meestal was dat een auto, vliegtuig of boot. Op het decor werd dan doorgaans de locatie en het jaartal aangebracht. Ook werd gebruik gemaakt van karikaturen, waar op de plaats van het hoofd een opening was waar men het hoofd door kon steken. Dit had altijd wel iets komisch.

Vaak maakten hele families hier gebruik van, maar voor de fotograaf was dit dan niet zo interessant, want er werd dan maar een afdruk besteld. Meer rendabel was het fotograferen van bijvoorbeeld een vriendenclubje, omdat dan meestal iedereen een afdruk wilde hebben. Deze vorm van fotografie werd tot aan de Tweede Wereldoorlog gehanteerd, maar na 1945 blijkt er vrijwel geen enkele fototent meer over te zijn.

Kermis Tholen 1883.

FOTO – TENT

Een enkeling waagt nog zijn kan en zo verschijnt er omstreeks 1948 toch weer een fototent op de kermis. Deze werd geëxploiteerd door T. van Nie uit Amsterdam die zich weer hoofdzakelijk bezig houdt met het maken van portretten. Van Nie reist nog tot 1958, maar dan is het definitief afgelopen met de fotografietent.

STRAAT – FOTOGRAAF
Een andere vorm van kermisfotografie was de straatfotograaf die doorgaans zijn werkterrein had op de toegangswegen tot het kermisterrein. Zij bezaten geen tent, maar fotografeerden op straat de mensen die naar de kermis gingen, of weer op weg waren naar huis. De foto’s konden niet direct meegenomen worden, maar moesten na enige tijd worden afgehaald bij een plaatselijke winkelier, die er natuurlijk ook iets aan over moest houden. Door de digitale fotografie neemt nu ook de belangstelling voor de straatfotograaf sterk af, maar gelukkig is er sinds enige jaren weer een andere vorm van fotografie op de kermis en kan het publiek portretten laten afdrukken op kleding en gebruiksvoorwerpen.

H. van Oers

Fototent T. van Nie.