logo009

KRISTALLEN LICHTPALEIS

Een heel bijzondere attractie en een zeer mooi kijkwerk in het begin van de twintigste eeuw was het ‘Kristallen Lichtpaleis’ oftewel ‘Palais Lumineux’ van de firma A. Benner - Tewe uit Roermond.

LICHT SPROOKJE
Het was een luxueuze inrichting, gebouwd bij de bekende firma Devos in Gent. Het front was aan de bovenzijde uitgevoerd in beeldhouwwerk, met fraai geëtste decoratiestukken en vijf beelden. Midden op het front stond een half bolvormige kap, voorzien van geslepen spiegeltjes. Aan de linkerzijde van de controle stond het Gavioli orgel. Daarnaast stond een dynamo, aangedreven door een locomobiel. De rechterhelft van het front was voorzien van tableaus, waarvan een gedeelte buiten de tent uit stak. Het interieur van de zaak bestond uit een zeskantige spiegelzaal. De hoeken werden gevormd door smalle spiegels, voorzien van groene entreegordijnen. Door het effect leek de zeskantige spiegelzaal dus eigenlijk een twaalfhoekige, met afwisselend korte en lange zijden. Op elk hoekpunt stond een zalmkleurige glazen kolom, waarboven zich bogen in Moorse stijl bevonden. Aan het plafond hingen diverse glazen sterren, die met lampjes verlicht waren. In de kolommen en bogen zaten witte, rode en blauwe lampjes, die om de beurt brandden. Dit weerkaatste veelvoudig in de spiegels van de zaal, waardoor een sprookjesachtig effect werd verkregen.

Bioscoop A. Benner-Tewe met het voormalige front van het Kritallen Lichtpaleis

Bioscoop A. Benner-Tewe met het voormalige front van het Kritallen Lichtpaleis

kermis Leeuwarden 1897
kermis 's-Hertogenbosch 1902

OMBOUW
Het succes van de attractie was afwisselend, soms werd er leuk mee verdiend, maar er waren ook tijden dat het wat minder liep. Alex Benner reisde ongeveer vier jaar met het ‘Kristallen Lichtpaleis’, maar verbouwde uiteindelijk de zaak tot Reizende Bioscoop, omdat deze attractie destijds zeer succesvol was. De spiegelzaal werd verwijderd en er kwam een lange rechthoekige tent achter het front. Door de lengte van de dwars geplaatste tent moest ook het front verbreedt worden. Dit gebeurde onder andere met de glazen ruiten uit de machinekamer van het voormalige lichtpaleis. Toen Benner omstreeks 1911 stopte met de exploitatie van de Bioscoop kwam het front voor de Stoomcarrousel van Frans Janvier. Alex Benner was niet de enige die met en ‘Kristallen Lichtpaleis’ heeft gereisd. Al in 1897 reisde de firma H. Fey met een soortgelijke zaak. Deze stond bekend als ‘Palais Cristal Oriëntal’. Ook Fey schakelde korte tijd later over op de exploitatie van een Reizende Bioscoop.

H. van Oers

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl