logo009

HET MARIONETTENTHEATER

VAN MARIA SERIERSE

De poppenkast was vroeger een veel voorkomende attractie op de Nederlandse kermis, zowel in de kleine als de grote plaatsen. Hoofdfiguren waren Jan Klaassen en Katrijn.

Marionettentheaters daartegen waren zeer zeldzaam. In de negentiende eeuw waren er wel enkele rondtrekkende poppenspelers, die in een klein eenvoudig tentje hun kunsten vertoonden, maar na 1900 waren ze zo goed als verdwenen. In 1878 werd Nederland nog bezocht door het grote beroemde Engelse Marionettentheater van John Holden, die ook enige malen te zien was op de foor te Gent. Dit was toch wel het grootste theater in zijn soort wat ooit gereisd heeft.

MARIONETTENTHEATER IN NEDERLAND
Pas in de vijftiger jaren zagen we het Marionettentheater weer terug op de Nederlandse kermis. Het ging hier om de zaak van de Zwitserse firma Bosco Schmidt, die in 1955 een tournee door ons land maakte. Deze tournee werd georganiseerd door de firma C.M. Vermolen. Dat jaar werden onder andere de kermissen van Enschede, Groningen, Leeuwarden en Tilburg bezocht. Alle marionetten waren door de heer Schmidt zelf vervaardigd. Voor elke voorstelling werd er parade gemaakt. Dit gebeurde door een opening in het front, zodat het buiten voor het publiek goed te volgen was. Voor een klein toneel speelde een orkestje, bestaande uit een twaalftal figuren met diverse instrumenten. Voor het orkestje stond een kapelmeester, keurig in een rood - zwart uniform. Op het toneel bewoog een pop die de beroemde clown Grog imiteerde. Schijnbaar moeiteloos wisten de spelers al deze marionetten te laten bewegen, zonder dat de boel in de knoop raakte. Na de parade volgde dan uiteraard binnen de grote voorstelling, waarbij een groot aantal poppen ten tonele verscheen. De tournee van Bosco Schmidt werd schijnbaar succesvol beëindigd, want er werd besloten om ook in 1956 weer in Nederland op tournee te gaan. Tijdens de Nederlandse tournee werd de heer Schmidt geassisteerd door Mevr. Maria L.Serierse, wiens grootvader ooit ook met een poppentheater reisde, maar later overschakelde op het kermisvariété. Ook haar ouders reisden met een variététheater.

Het orkest bij Bosco Schmidt tijdens de parade

Het marionettentheater van Bosco Schmidt1

Het marionettentheater van Bosco Schmidt

Het orkest bij Bosco Schmidt tijdens de parade

THEATRE DE LA GAITÉ
De familie Serierse exploiteerde het bekende variététheater “Theatre de la Gaité” en het kijkwerk ”de Catacomben van Parijs”. De leden van de familie Serierse waren echte artiesten en zagen alle grote theaters en kermissen in Europa.

MARIA EN DE POPPEN
Maria was bezeten door het ideaal, ooit eens te mogen reizen met een eigen Marionettentheater. Toen het theater Bosco Schmidt na het seizoen 1956 terugkeerde naar Zwitserland kwam Maria in 1957 met een eigen theater. De nieuwe zaak van Maria zag er prima uit. De tent, met een afmeting van zestien bij acht meter, had een aantrekkelijk front en een opvallende verlichting.
Maria werd geassisteerd door haar zusters en zij begonnen aan de reis langs de Nederlandse kermissen, met als doel het succes van Bosco Schmidt te evenaren. De familie Trapp en Eddy Kieffer hadden hier letterlijk de touwtjes in handen, zij waren de poppenspelers. Net als bij Bosco Schmidt kreeg het publiek ook hier eerst een parade als opwarmer voor de echte voorstelling. Deze voorstelling bestond voor een groot gedeelte uit muziek en dans, maar er zaten ook kunstwielrijders en kogelloopsters in het programma.

Het marionettentheater van Maria Serierse

Het marionettentheater van Maria Serierse

Diverse bekende artiesten uit die tijd passeerden de revue, zoals variétéster Josephine Baker, jazztrompettist Louis Armstrong, de Spaanse pianist José Iturbi, het beroemde accordeontrio The Three Jacksons en de beroemde volkszanger Johnny Jordaan. Heel veel indruk maakte de clown als kunstwielrijder. Het moet een grote moeite en veel vakmanschap gekost hebben om een dergelijk nummer te brengen. Let wel, het eenwielige fietsje was echt, maar de jonglerende clown was een pop, een marionet, maar deze maakte precies dezelfde snelle bewegingen en wendingen als een echte artiest in het circus. Jammer genoeg heeft het Marionettentheater van Maria Serierse slechts enkele seizoenen gereisd. Zeker is dat het theater van 1957 tot en met 1959 op de kermis reisde. Wat er daarna met deze prachtige show gebeurde is niet bekend.

H. van Oers

Tilburg 1957

Het marionettentheater van Serierse op de kermis te Putte in 1959

Het marionettentheater van Serierse op de kermis te Putte in  1959

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl