logo009

OCTOPUS

van

C.M. VERMOLEN en D. POLMAN

De naam ‘vliegtuigmolen’ is eigenlijk een verzamelnaam voor alle attracties die met bakjes, raketten of vliegtuigen horizontaal draaiend de hoogte in gingen.

Als voorloper was er de attractie die onder de benaming ‘Octopus’ door het leven ging en die qua beweging vergeleken kan worden met de latere Polyp. Het verschil tussen de molens van het type ‘Octopus’ en de latere vliegtuigmolens zat hem in de draaiende beweging. Bij de ‘Octopus maakte de gondels of vliegtuigjes onafhankelijk van elkaar dezelfde beweging, Dit in tegenstelling tot de latere vliegtuigmolen, die in eerste instantie allemaal tegelijk naar boven en naar beneden gingen, maar later door een vinding van exploitant Huibert Slok door de inzittenden zelf bestuurd konden worden.

C.M. VERMOLEN
De eerste vermaakzaak van het type ‘Octopus’ werd omstreeks 1941 afgeleverd bij de firma C.M. Vermolen. Op het draaiend gedeelte zaten nog geen vliegtuigen of raketten gemonteerd, maar draaiende bakjes. Deze zaak was gebouwd door de firma Broshuis uit Muiden, een bedrijf dat destijds aanhangwagens en opleggers bouwde en dus helemaal geen ervaring had in het bouwen van kermisattracties. De nieuwe zaak van Vermolen stond in de oorlogsjaren onder andere op het lunapark van Hommerson en Vermolen rondom het Olympisch Stadion van Amsterdam ter gelegenheid van het veertig jarig bestaan van de voetbalvereniging Blauw Wit, die toen in de hoofdklasse speelde. Vermolen had al vrij snel pech met zijn nieuwe molen, want op een van de eerste kermissen schoot er een van de slangen los en door de druk spoot de olie alle kanten op. Een groot gedeelte van het publiek, dat rondom de molen stond zat onder de olie.

D. POLMAN
Na de oorlog verkocht Vermolen zijn ‘Octopus’ aan D. Polman - Ropers die korte tijd later de draaiende bakjes verving door echte vliegtuigjes. Polman had bij deze molen een 79er Richter orgel staan, dat later bij de Gebr. Arjaans terecht kwam en door bemiddeling van de Gebr. Hommerson naar Japan verkocht werd. Het publiek wilde schijnbaar de hoogte in, want na verloop van tijd kwam Polman met een echte hydraulische vliegtuigmolen die vele tientallen jaren op de Nederlandse kermissen geëxploiteerd werd.

De ‘Octopus’ van D. Polman hier inmiddels voorzien van vliegtuigen.

H. van Oers

Octo1a

De ‘Octopus’ van D. Polman met hier nog de originele draaiende bakjes.

Octo2a

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl