PALINGKRAAM

van de familie
 
VAN DER HAAR

SCHOENEN en PALING
Het begon allemaal tijdens de mobilisatie van 1914 - 1918 toen de op 30 mei 1902 geboren Johannes van der Haar als schippersknecht in Waalwijk terecht kwam, waar hij na enige tijd ging werken bij de schoenfabriek van Kleijberg. Hij had het daar goed naar zijn zin en besloot een tijdje te blijven. In 1924 trouwde hij met de eveneens uit Genemuiden afkomstige Johanna Eenkhoorn en het paar huurde een woning van Wagenmakers in de Stationsstraat op nummer 85. Daar beiden uit een vissersgezin afkomstig waren en zodoen goed op de hoogte waren van de vishandel, kwamen zij op het idee om te proberen in die branche iets bij te verdienen. Zo gingen ze met een korf vol gerookte paling langs de plaatselijke café’s en de handel viel niet tegen. Na ook enkele kermissen te hebben meegemaakt zagen zij wel dat hier best een goede boterham in te verdienen was. Tijdens die kermissen verkochten zij hun paling gewoon vanuit het opengeschoven raam van hun woning in de Stationsstraat. Johanna miste echter haar familie en dit was de reden dat er in 1927 werd besloten om terug te keren naar Genemuiden.

VERKOOPKRAAM
Vanaf die tijd legden zij zich nog uitsluitend toe op de palinghandel en omdat zij in Waalwijk en omgeving inmiddels een goede reputatie hadden opgebouwd, kregen zij gelijk een vaste plaats op de kermissen van Waalwijk en Kaatsheuvel. Men had ook besloten zich met de verkoop helemaal te gaan richten op de kermis. De korf met paling was inmiddels vervangen door een echte verkoopkraam van drie meter, die van der Haar omstreeks 1926 had laten bouwen. Voor het vervoer van die kraam werd destijds een beroep gedaan op het Waalwijkse transportbedrijf Appels, die alles van de ene naar de andere kermis vervoerde. Zo kwam de familie van der Haar in het echte kermisleven terecht, als je tenminste van leven kunt spreken, want alles ging toen nog heel erg primitief. Buiten de verkoopkraam had men helemaal niets wat het huishoudelijke leven enigszins kon veraangenamen.

Een van de twee eerste verkoopkramen.

Kermis te Waalwijk in 1936.

Men had geen transportwagen, maar ook geen woonwagen, zodat de verkoopkraam tevens diende als woonkamer, keuken en slaapkamer. Doorgaans werd er aan de kraam een extra tent gebouwd, waarin alle huisraad werd opgeslagen. Alles zat in kisten verpakt om het vervoer te vergemakkelijken. Ieder stukje huisraad had zijn eigen plaats. Zo was er onder andere een beddenkist, een potten- en pannenkist en een petroleumkist waar de kooktoestelletjes inzaten. Ondanks de beperkte ruimte kon men toch spreken van een ordelijk geheel en dat moest ook wel, want het was tenslotte een verkoopkraam. Slapen deed de familie altijd onder de toonbank en hieruit blijkt wel dat er van enige privacy totaal geen sprake was.

DE KINDEREN
Het echtpaar van der Haar kreeg vijf kinderen, waarvan de oudste zoon Maarten nog in Waalwijk geboren was. Die oudste zoon zou later de opvolger in het kermisbedrijf moeten worden, maar dat pakte toch anders uit, want Maarten verkoos het bedrijfsleven boven de kermis en werd vertegenwoordiger in het bedrijf van zijn schoonvader. Maar toch kwam hij graag eens meehelpen en de kermis in zijn geboorteplaats Waalwijk sloeg hij nooit over. Zoon Albert nam na zijn huwelijk met Annie Barneveld de zaak van zijn ouders over. Deze bleven echter wel gedurende het hele seizoen

EINDE VAN HET BEDRIJF
Johannes van der Haar overleed in 1984 in zijn woonplaats Genemuiden. Het echtpaar heeft altijd het kermisbedrijf met grote interesse gevolgd. In de tweede helft van de tachtiger jaren werd wederom een nieuwe verkoopkraam gekocht en werd het assortiment wat uitgebreid met andere soorten vis. Het leek allemaal zo mooi, maar helaas werd Annie van der Haar ernstig ziek.

politieagenten hand in hand voor de kraam om het steeds groter wordende aantal klanten tegen te houden. De gerookte paling, de eerste na de oorlog, lag netjes afgewogen achter de toonbank. Het ging er echter zo snel uit, dat men binnen enkele uren was uitverkocht. Daar stond je dan, ben je net open en dan kun je weer sluiten. Het Waalwijkse publiek was zo verzot op de IJsselmeerpaling van de familie van der Haar, dat ze vaak niet konden wachten tot de kermis open was. Het gebeurde dan ook regelmatig dat men al voor de middag bij de woonwagen aanklopte om een bosje paling te kopen, die dan bij het middagmaal soldaat werd gemaakt. Ook gebeurde het wel eens dat de kraam op zaterdag- of zondagavond gesloten was, dan bleek men gewoon uitverkocht te zijn.

H. van Oers