Één van die kleine mensen was Johanna Paulina Musters, geboren op 26 februari 1878 in het West Brabantse Ossendrecht als dochter van de timmerman Michiel Musters en Anna Maria Couwenbergh. Het gezin woonde in het cichorei-branderijtje achter het ouderlijk huis, waarheen het gezin gevlucht was, nadat een storm het dak van hun huis had geblazen. Zij was het zevende kind in het gezin Musters.

Men vond het destijds een wonder dat deze slechts dertig centimeter metende baby levensvatbaar bleek. Paulina was een bijzonder kind en velen zagen haar als een levende pop, want na haar geboorte groeide zij tot ongeveer 48 centimeter. Vanaf haar zesde jaar ging zij gewoon naar school, maar toen kwam Charles Philips, een herenboer uit Ossendrecht, met het plan om het meisje te exploiteren als curiositeit. Vader Michiel zag al gauw mogelijkheden

om veel geld te verdienen aan zijn dochtertje.

Als artiestennaam ontving zij de toevoeging ‘Prinses’ en werd ze vanaf haar negende jaar vertoond op de foor te Antwerpen en Gent, in Brabant en in het Duitse Essen. Haar zus Cornelia (Kee) zat achter de kassa. Van het zuur verdiende geld kon al heel snel een groot huis in de Ossendrechtse Dorpsstraat worden betrokken, waarop in gouden letters ‘Maison Princesse Pauline’ stond te lezen.

Zij werd in eerste instantie getoond door haar vader Michiel en Emile Grandsart, maar na het overlijden van Michiel in maart 1889 nam haar zwager Joseph (Sjef) Verschueren de taak als manager over. Kee, de zus van Paulina had deze man tijdens de tournee in België ontmoet. Hij was bakkraam - exploitant en hij kon o.a. goochelen. Samen reisden zij jarenlang de kermissen, jaarmarkten en later ook theaters af.

Na het kermisseizoen van 1894 ging prinses Paulina voor een tournee naar Amerika. Tijdens de verschillende optredens in Europa waren foto’s gemaakt, die Paulientje vaak toonden op tafels of op een stoel naast haar zwager. Tijdens die optredens sprak Paulientje enkele zinnen in verschillende talen en deed ze en paar dansjes. De toeschouwers moesten ten slotte zien dat ze een ‘echt mens’ was en geen pop.

Al in december 1894 liet het theater in New York grote aantallen portretten van Paulientje vervaardigen om haar komst voor te bereiden. Europese doktoren hadden de lange zeereis echter afgeraden, omdat het ‘popje’ niet sterk genoeg was. Na aankomst in Amerika werd ze plotseling ernstig ziek. Mogelijk had de lange zeereis te veel van haar krachten geëist. Paulina Musters overleed vlak voor haar zeventiende verjaardag op 15 februari 1895 aan longontsteking.

Bij de lijkschouwing had ze een lengte van 61,2 centimeter. (in de literatuur wordt echter steeds 48 cm als uiteindelijke lengte genoemd). Daarmee kwam Paulina Musters later in het Guiness Book of Records als het kleinste vrouwtje aller tijden. De familie weerstond een Amerikaans aanbod van zestigduizend gulden op haar lichaam en liet het na balseming naar Ossendrecht vervoeren. Daar werd ze na aankomst opgebaard in de veranda van ‘Maison Princesse Paulina’, gekleed in een blauw jurkje van zijde, met op haar hoofd een gouden kroontje.

Na het overlijden van Paulientje ging Sjef Verschueren weer de kermis op met een kijkwerk ’Dame met een baard’ en was daarmee te zien op de Zaandamse kermis.

In 1935 werd de villa gesloopt en na de tweede wereldoorlog is het graf geruimd. Toch zijn er nog enkele voorwerpen, waaronder een wasafdruk van haar handje op achtjarige leeftijd, die herinneren aan Paulina Musters. Deze zijn te zien in een vitrine in het Streekmuseum ‘Den Aanwas’, Aanwas 29 te Ossendrecht.

H. van Oers