Reizende bioscoop Regter


	DE REIZENDE BIOSCOOP van REGTER & DE JONG

In 1900 begonnen de heren H. Regter en J. de Jong uit Edam met de exploitatie van een ‘Reizende Bioscoop’ in navolging van de succesvolle exploitanten zoals: Slieker, Fey, Hommerson en Riozzi. Zij hadden inmiddels een tent gekocht die eerder dienst had gedaan als Reizende Schouwburg.

JAN en HERMANUS
Jan de Jong was geboren op 23 juli 1873 en was in eerste instantie werkzaam als manufacturier. Zijn compagnon, Hermanus Regter was geboren op 21 september 1878. Na de nodige voorbereidingen werd in januari 1900 met de reis begonnen. Er werd gewerkt met etherlampen en zuurstofapparaten en de heren gingen zelf naar Parijs om films te kopen. Van collega - exploitant J. Dirks werd een draaiorgel gehuurd. De exploitatie gebeurde niet alleen op kermissen en ook niet altijd in de eigen tent. Er werden ook regelmatig voorstellingen gegeven in cafézalen of andere gebouwen. Zodoende was het mogelijk het gehele jaar te blijven reizen.

PREMIÈRE
De eerste plaats die werd bezocht was De Rijp (N.H.) in januari 1900. Deze eerste voorstelling werd daar gegeven in een schuur aan de Bierkade. De belangstelling was zo groot, dat zelfs de paardenruiven als zitplaats werden gebruikt. Vervolgens vertrok men naar Edam met de hoop op een vergelijkbaar succes. Op de reclamebiljetten werd als bijzonderheid vermeld, dat de stroom welke voor de apparatuur en de verlichting nodig was, werd geleverd door een locomobiel van zestien paardenkrachten. De eerste films die door de firma Regter & de Jong werden gepresenteerd waren onder andere: Een drama in Sevilla,

Voor het eerst op de fiets, Baas steenkool zoekt een mijn en nog een twaalftal andere films. Het publiek werd er speciaal op geattendeerd, dat niets werd vertoond, dat in strijd was met de godsdienst of de goede zeden. Men had vooral in de beginjaren de grootste moeite om de tent en locomobiel met vier paarden over de wegen te vervoeren, die toen nog niet in al te beste staat verkeerden. Later ging men over op vervoer per schip.




		Kermis Winkel 1914




		Kermis Alphen aan de Rijn 1909

De aankomst van de’Bioscooptent’ en de locobiel was in die tijd in alle gemeenten al een sensatie op zichzelf. Als de machine op het juiste aantal toeren draaide liet mende stoomfluit horen en dat was voor het publiek het sein dat de eerste voorstelling weldra zou beginnen. In de beginperiode trad Jan de Jong zelf op als explicateur, later werd dit gedaan door een zekere Gerritsen uit Amsterdam.

Elke voorstelling begon altijd met de zelfde woorden: ’Wij hebben de eer u voor te stellen, een serie levende fotografieën, alle vervaardigd in de eerste fabrieken’ . De halfblinde pianist Teekamp eveneens uit Amsterdam verzorgde de muzikale omlijsting van de stomme films.




		J. de Jong


	H. Regter


	SAMENWERKING VERBROKEN De samenwerking tussen de Jong en Regter duurde vijfentwintig jaar, maar in 1925 werd besloten om uit elkaar te gaan. Regter liet door het timmerbedrijf Takkenberg in

Edam een nieuwe ‘Bioscooptent’ bouwen en de Jong reisde verder met de bestaande tent, die overigens wel werd vernieuwd. Waarschijnlijk heeft de Jong de bestaande route aangehouden en moest Regter uitkijken naar nieuwe plaatsen. In 1950 vierde Jan de Jong zijn vijftig jarig jubileum. In zijn woonplaats Edam werd daar in de jubileummaand een oude film gedraaid van de Onafhankelijkheidsfeesten, die in 1913 in Edam waren opgenomen. Ex compagnon Regter was inmiddels (omstreeks 1933) met zijn ‘Reisbioscoop’ gestopt. Zijn Bioscoop werd later overgenomen door de heren K. de Ruiter en S. Kok, die in 1934 een bioscoopvergunning kregen. De tenaamstelling Bioscooptheater H. Regter werd in 1936 veranderd in Bioscooptheater Kok & Co. Edam. Deze bioscooptent is waarschijnlijk omstreeks 1950 verkocht aan de aannemer Hein Schilder uit Volendam. Op 18 juli 1952 komt Jan de Jong te overlijden op achtenzeventig jarige leeftijd. De familie zette de exploitatie voort en tot en met 1955 worden er nog voorstellingen gegeven. Met het reizen langs de diverse kermissen in Noord Holland was inmiddels al een tijdje gestopt. Toen men definitief met het bioscoopbedrijf was gestopt werd de tent verkocht aan een aannemer uit Purmerend. Deze verkocht hem later weer door aan iemand uit Den Haag. Het front is vermoedelijk gesloopt. Van de vele films, die in de Bioscoop van Jan de Jong te zien waren, hierbij nog enige titels: Haar lijdensweg met Henny Porten, De clown met Lon Chaney, Annie get your gun met Betty Hutton, Anna Karin met Greta Garbo, Bastogne met Val Johnson, Schots en scheef met Stan Laurel en Olivier Hardy, Marguerita Gautier met Greta Garbo, Stormduivels met Spencer Tracy, Forsyt sage met Eroll Flynn en De grote parade met John Gilbert.

Zie ook:
Cinemagraphie ‘De Reizende Bioscoop’ van W. Lohoff.

H. van Oers

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl