REUZENRAD

van

BRAM VADER

‘DE GROTE RADDRAAIER VAN KOLHORN’

Het bouwen van een ‘Reuzenrad’ liet men niet altijd over aan deskundige bouwers met eigen constructiebedrijven. Buiten de firma’s Leemburg en de Vries bouwde ook de uit het Noord-Hollandse Kolhorn afkomstige exploitant Bram Vader zijn eigen rad. Vader, die omstreeks 1969 al een ‘Reuzenrad’ exploiteerde, ontwierp en bouwde een rad op snelheid. Het moest in vier en een half uur afgebroken kunnen worden. Afgezien van de nodige borgpennen zat het rad met slechts twee grote bouten in elkaar. Bram Vader bouwde wel zelf, maar nam geen enkel risico. Veiligheid kwam op de eerste plaats. Alle belangrijke onderdelen werden daarom op metaalmoeheid getest door het T.N.O. te Delft. Ook de aandrijving was een eigen vinding. Hiervoor werd een kompleet truck - differentieel gebruikt, waarop dubbele riemschuiven waren gemonteerd. Een drievoudig, met perslucht gespannen contra –schijvenstel, zorgde er voor dat de aandrijfkabels altijd perfect op spanning bleven staan, terwijl het differentieel er voor zorgde dat er geen wrijving ontstond tussen de tweezijdig aangedreven delen van het rad. Er werd voor deze aandrijving een speciale motor in Frankrijk besteld. De totale constructie was gemonteerd op een wagen. Er was voor het transport nog slechts een wagen extra nodig voor de polyester gondels, verlichting en het front. Bram Vader ging in het seizoen 1971 zelf met zijn nieuwe zaak op reis. Het rad is 20 meter hoog en heeft een doorsnee van 17 meter, het grond opp. Is 10 x 8 meter. Er zijn 16 ronde gondels die plaats bieden aan 64 personen in.

B. Vader op de voorjaarskermis te Waalwijk in 1977.

Zijn oude rad kwam onder de hoede van Otto Cupido, die reeds lang bij de familie Vader in dienst was. Bram Vader reisde tot eind 1977 met dit rad, waarna de zaak overging naar P. Stroucken, die op dat moment reisde met de ook zelf gebouwde ‘Alpentour’. Deze railbaan ging over naar Bram Vader. Hier werd dus in feite geruild. Na P. Stroucken is het rad eerst nog korte tijd geëxploiteerd door P. Scheer (in 1982 staat hij in Den Haag en Leiden) daarna tot 1994 is het rad in het bezit van N. Troost uit Leeuwarden, dan krijgt het rad tot 2004 eigenaar K. Verwijk uit Amsterdam, dan wordt tot 2009 P. Albers - Lankmijer uit Deventer de eigenaar en thans is het rad met de naam ‘Holland Rad’ in het bezit van Vincent Scherphof uit Apeldoorn.

P. Stroucken op de kermis te Oosterhout in 1979.

Bram Vader overleed op 25 maart 2010

P. Scheer op de kermis te Den Haag in 1982.

H. van Oers