logo009

KONINKLIJK NEDERLANDSCH SPIRITISME THEATER

Reeds honderden jaren worden de kermissen bezocht door waarzeggers en waarzegsters, die op verschillende manieren het publiek lieten kennis maken met hun verleden en toekomst. De ene deed het via het kaartlezen de andere weer met een glazen bol.

In het ‘Koninklijk Nederlandsch Spiritisme Theater’ deden ze het weer anders, namelijk door middel van een medium.
Dit ‘Spiritisme Theater’ was een vrij chique, maar teven mysterieuze zaak uit het grijze verleden. Als eigenaar wordt regelmatig de familie Heesbeen genoemd. Het stond destijds bekend als het ‘Koninklijk Nederlandsch Spiritisme Theater’ van professor Salvatore met zijn schrijvend medium, de dochter van professor Mullens. Deze zaak reisde in de periode 1870 tot 1925.

SPT1
SPT2

De tent had rare afmetingen. Het front was slechts twee en een halve meter breed en de diepte was zeven meter. Waarschijnlijk was deze diepte om binnen plaatsruimte te creëren voor het publiek die een voorstelling van het medium wilde bijwonen. Het gehele front was zwart met gele letters.

Voor het front was een plankier waarop een salontafel met twee kandelaars stond. Aan weerszijden hingen witte ovale borden met zwarte randen. Deze borden voorzagen het publiek van informatie over wat er zich binnen in de tent allemaal afspeelde. Ook stond er te lezen dat professor Mullens dochter voor koningen en keizers had opgetreden. Buiten de tent was ook de salonwagen van de eigenaar helemaal in zwart uitgevoerd. Op deze wagen stond in gele letters aan de ene kant ‘Het Koninklijk Spiritisme Theater’ en aan de andere kant Professor Mullens Dochter. Zo omstreeks 1915 bedroeg de entree vijftig cent per persoon, maar dat was dan volgens een advertentie uit die tijd, wel in gezelschap. Wilde men echter het medium alleen raadplegen, zonder publiek met slechts professor Salvatore als getuige, dan moest men een gulden neertellen. Het schijnt dat men vroeger slechts sporadisch iemand naar binnen zag gaan, maar later bleek dat het merendeel van het kermispubliek koos voor de achteringang, om zich dan heimelijk de toekomst te laten voorspellen. Dit was dan voornamelijk het elitepubliek en mensen die zich schaamden om aan de voorkant naar binnen te gaan. Omstreeks 1923 is het medium professor Mullens dochter waarschijnlijk zelf eigenaresse van de zaak geworden. Dat jaar schrijft zij zelf in voor diverse kermissen in Nederland, waarbij zij ondertekende met de naam:
’Professor Mullens dochter, mejuffrouw de weduwe Salvatore Heesbeen en pleegzoon’.

SPT3

 Model van het ‘Spiritisme Theater’ en de salonwagen uit de collectie van A.A. van de Velde en H.J. Wassenaar.

H. van Oers

SPT4

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl