logo009

THE WHIP

VOORLOPER VAN DE

SWING MILL

Een attractie die we op de Nederlandse kermissen maar heel sporadisch tegenkwamen was ’The Whip’, een voorloper van de latere ‘Tête à Queue’ of ‘Swing Mill’.

The Whip’ werd in 1914 ontworpen door de in Duitsland geboren William F. Mangels. De uitvinding vond plaats in Brooklyn New York. Deze attractie bestond uit een ovale baan van ongeveer zeven en een half bij vijftien meter waarop zes eivormige wagentjes stonden. Deze wagentjes waren onderling met een staalkabel verbonden en werden door een bepaald mechanisme over de ovale baan getrokken. Het effect zat uiteraard in de bochten waar elk wagentje een extra swing kreeg.

Mangels vroeg patent aan voor zijn nieuwe vinding, maar enige jaren later verwierf de Duitse exploitant
F. Siebold dit patent voor Duitsland en in 1924 verscheen daar het eerste exemplaar op de kermis. Ook in Nederland hebben enkele exemplaren gereisd, maar het is niet bekend waar deze precies vandaan kwamen.
‘The Whip’ waar de firma Vermolen halverwege de vijftiger jaren mee inschreef was een Duitse zaak, vermoedelijk afkomstig van de firma Müller. Ook J.F. Brantenaar uit Apeldoorn reisde met ‘The Whip’, of dit dan weer dezelfde zaak is al van Vermolen in niet duidelijk.

Wh3c

The Whip’ van de Duitse exploitant Müller waar later vermoedelijk de firma Vermolen mee reisde.>

Wh1a
Wh2a

‘The Whip’ van H. Wolfs - Mullens uit Breda op de kermis te Groningen.

‘The Whip’ van H. Wolfs - Mullens op de kermis te Vlissingen in 1929.

Het eerste exemplaar werd gebracht omstreeks 1929 door de familie H. Wolfs - Mullens die met hun Stoomcarrousel net waren uitgekocht en dus een nieuwe broodwinning zochten. Na een seizoen gereisd te hebben met een Hypodrôme kwam men dus met ‘The Whip’, die toen als open zaak, dus zonder kap, geëxploiteerd werd. Enige jaren later stond zoon Johan Wolfs met deze zaak op het lunapark van Dries Giezen in Diemen, maar ging daar samen met diverse collega’s failliet. Waar deze ‘Whip’ later is gebleven is onbekend. Dit type vermaakzaak is in Nederland, maar ook in de ons omringende landen niet echt een succes geworden.

Dit was wel het geval in Zuid Europa en vooral op de Spaanse kermissen, waar deze zaak zelfs vandaag de dag nog op grote schaal voorkomt. De attractie die daar reist onder de naam ‘Latigo’ stond zelfs jarenlang in het programma van de bekende Spaanse attractiebouwer Robles Bouso. De banen van deze fabrikant waren echter een stuk groter dan de eerdere types en er stonden ook veel meer wagentjes op, een teken dat de capaciteit verhoogd moest worden. Het ziet er echter nog niet naar uit dat ‘The Whip’ in onze omgeving op korte termijn een comeback zal maken.

H. van Oers                                 

Wh4
Wh6a

De ‘Latigo’ op de kermis in Spanje.

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl