logo009

THUNDERBIRD

VAN HORIZONTAAL NAAR VERTICAAL

De allereerste van horizontaal naar verticaal draaiende vermaakzaken in Nederland waren de ‘Thunderbird’ van John Denies - Selbach uit Delft en de Passaat van J. Peeters uit Heerlen.

Qua uitvoering leek de ‘Thunderbird’ op de latere Enterprise van Huss. Ook hier was de hydraulische mast al gemonteerd op een middenbouwwagen. Deze mast werd door middel van twee dubbelwerkende cilinders omhoog en later ook weer omlaag gebracht. De totale bediening vond plaats vanuit de kassa. Opvallend bij deze zaak was ook dat de gondels, die hier nog de vorm van vliegtuigjes hadden, De gondels zijn draaibaar bevestigt aan twaalf spanten. Door middel van luchtcilinders konden de gondels geblokkeerd worden, zodat ze bij het in- en uitstappen niet schommelden. In zijn hoogste stand staat de cirkel van de carrousel met de gondels verticaal op de middenbouwwagen, waardoor de inzittenden in het bovenste gedeelte met het hoofd naar beneden door de lucht zweven.

De ‘Thunderbird’, die op zaterdag 3 juni 1967 zijn première beleefde op de kermis te Deventer, was een ontwerp van J. Bakker - Denies uit Apeldoorn. De attractie werd voor f.200.000.-- gebouwd bij de Machinefabriek N.V. Werklust, eveneens te Apeldoorn. De ‘Thunderbird’ was genoemd naar de destijds al bekende poppenserie The Thunderbirds en het front was helemaal gedecoreerd met diverse figuren uit deze serie. De ‘Thunderbird’ van J. Denies heeft slechts korte tijd gereisd (juni 1967 - augustus 1969).

1-Kermis Giethoorn 1967a

Kermis Giethoorn 1967

2-Kermis Hengelo 1967a

Kermis Hengelo 1967

Kermis Tilburg (Heuvel) 1968a

Kermis Tilburg (Heuvel) 1968

NOODLOTTIG ONGEVAL
Op de kermis te Hoorn is op zaterdagavond 16 augustus 1969 omstreeks 19.30 uur de ‘Thunderbird’ ingestort. Daarbij vielen zestien gewonden, zowel inzittenden als toeschouwers. Een elf jarige jongentje uit Nibbixwoud liep een zware hersenschudding en beenwonden op. Twee anderen, een 14 en een 15 jarige jongen, uit het publiek, wonende in resp. Hoog- en Bovenkarspel werden ernstig aan het hoofd gewond. De overige gewonden liepen allen lichte verwondingen op. Één van de gondels, met daarin een meisje, kwam met een klap tegen een boom tot stilstand. Het meisje zat bekneld en kon met moeite worden bevrijd. Zeven gewonden werden naar het St. Jansziekenhuis gebracht.

Een ooggetuige vertelt aan het AD wat er gebeurde:
>
ik was bezig de vloer van mijn winkel aan te vegen. Ik hoorde een hevige klap. Glassplinters van het kassahokje sprongen in het rond. En er werd ineens erg veel geschreeuwd. Ik heb meteen de dokter en de politie gebeld. Omwonende, toeschouwers en kermisexploitanten snelden te
hulp. Binnen enkele minuten konden de inzittenden uit de schuitjes, die met een glazen dak waren afgesloten, worden gered. Ziekenauto’s waren direct ter plaatse, want die staan op nog geen honderd meter afstand van hier in een garage geparkeerd
<.

Een andere,15 jarige, getuige vertelt aan het AD:
>
de bakjes begonnen ineens enorm te slingeren en met donderend geweld klapte het hele gevaarte naar beneden. Overal barstten lampjes. Er klonk glasgerinkel. Het was heel even doodstil op de kermis en toen hoorde ik mensen gillen<. 

ONDERZOEK
Op maandag 18 augustus hebben constructeurs van ‘Werklust’ uit Apeldoorn samen met de arbeidsinspectie uit Haarlem en verzekering deskundigen de verongelukte attractie geïnspecteerd. Tot een conclusie over de oorzaak is het nog niet gekomen. De breuk van de as is daarna met snijbranders losgesneden door de gebroeders Visser, smid aan ’t Achterom. De breuk wordt voor verder onderzoek overgebracht naar het TNO in Delft. De resten van de attractie worden ook vandaag nog uit elkaar gezaagd, omdat zij anders niet te vervoeren zin, aldus een plaatselijke krant.

De ‘Thunderbird’ keerde niet meer terug op de Nederlandse kermis.

Zie ook het verhaal van de ‘PASSAAT’ van J. Peeters.

H. van Oers

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl