logo009

DE VLIEGTUIG - CARROUSEL

VAN TH. VAN DER KROGT

De Vliegtuig - carrousel van de familie Theodorus (Ome Dorus) van der Krogt - van Bemmelen uit Leiden was sinds 1945 op veel kermissen een vaste verschijning. Het was voor Nederland een unieke zaak, omdat er, voor zover bekend, in deze uitvoering, nooit meerdere exemplaren gereisd hebben. De Vliegtuig - carrousel was geen fabriekszaak.

thvdk

Th. v.d. Krogt

DE CENTRIFUGAAL - BAAN
De Vliegtuig - carrousel was in eerste instantie omstreeks 1927 gebouwd als Centrifugaal - baan. Dit alles gebeurde binnen de familie in eigen beheer en naar eigen ontwerp, zij werden hierbij geholpen door diverse plaatselijke ambachtslieden. De Centrifugaal - baan was een vermaakzaak, waarbij op een naar het midden aflopende vloer losse wagentjes stonden. Door de ronddraaiende vloer en de middelpunt vliedende kracht reden de wagentjes alle kanten uit en kwamen zodoen met elkaar in botsing. Dit botsen werd nog verhevigd door de verende stootplanken aan de buitenrand. Exploitant en eigenaar Jan (broer van Dorus) van der Krogt hield vanaf het platform in het midden toezicht op het gebeuren. Het lawaai dat de attractie veroorzaakte overstemde het aanwezige orgel, dat hier door niet of nauwelijks hoorbaar was. Door de zwaar uit de hand gelopen bouwkosten moest er geld geleend worden om de schulden af te lossen. Er bleef zodoende weinig geld over om kermissen te pachten. De Centrifugaal - baan werd geen succes en Jan van der Krogt gaf de baan in pand bij zijn moeder

EERSTE OMBOUW
In de dertiger jaren werd nog geprobeerd om de baan te verkopen, maar dat is niet gelukt. Zoon Dorus verbouwde de Centrifugaal - baan hierna tot de latere Vliegtuigcarrousel. Hij verlaagde de tent en verwijderde de schuine vloer. Hierna werden er vrij grote vliegtuigen opgemonteerd, die voorzien werden van klinkende namen uit de vliegtuighistorie zoals, “ De Uiver”, “De Zwaluw”, “De Pelikaan”, “De Snip”, enz. Dorus van der Krogt bezocht met succes veel grote en middelgrote kermissen en liet zijn publiek vliegen zonder dat ze van de grond kwamen.

De vliegtuigcarrousel in de beginjaren hier nog zonder de hekken

De vliegtuigcarrousel in de beginjaren
hier nog zonder de hekken

De vliegtuigcarrousel omstreeks 1952

De vliegtuigcarrousel omstreeks 1952

Vliegtuigcarrousel-Th. v.d. Krogt-van Bemmelen

Vliegtuigcarrousel-Th. v.d. Krogt-van Bemmelen

TWEEDE OMBOUW
Met de komst van de eerste echte vliegtuigmolens van het type “Octopus” begon de belangstelling van het publiek minder te worden. In het nieuwe type vermaakzaak kon bijna echt gevlogen worden, want hier gingen de vliegtuigen wel echt omhoog.
In 1956 kwam de carrousel te koop, maar uiteindelijk bleef de attractie toch in de familie. Omstreeks 1960 werden de grote vliegtuigen verwijderd en vervangen door bootjes
.

De Rondvaart op de kermis te Dordrecht in 1960

De Rondvaart op de kermis te Dordrecht in 1960

De carrousel reisde daarna verder onder de naam “Rondvaart” en “Raceboot - carrousel”. Op 10 juni 1964 komt Ome Dorus van der Krogt, op 67 jarige leeftijd, te overlijden. De attractie wordt dan overgenomen door zijn zoon Th. C. van der Krogt - Escabache uit Rotterdam, die er mee reisde tot 1970. De bootjesmolen is daarna van het kermistoneel verdwenen, mogelijk is deze verkocht of gesloopt.

H. van Oers

De bootjesmolen Rondvaart met nog restanten de de oude decoratie

De bootjesmolen Rondvaart  met nog restanten de de oude decoratie

Deze site is het laatst aangevuld/bewerkt op 27 april 2011.

Veel foto’s en afbeeldingen uit de diverse hoofdstukken en meer vind u op http://album.kermishistorie.nl