over VLINDERMOLENS

en BOBSLEEBANEN

De ‘Vlindermolen’ of te wel de ‘Bobsleebaan’ is een klein model Berg- en Dalbaan. Met wagentjes voorzien van geschilderde vlinder decoraties en later werden de wagentjes in de vorm van een slee omgebouwd. In 1946 heeft A. Benner uit Breda het in een advertentie over zijn ‘Bobsleigh - Carrousel’

DE ‘EFTELING’ MOLEN  
Voor zo ver bekend kwam één van de eerste ‘Vlindermolens’ van een Belgische exploitant uit Luik. Hij werd in de jaren vóór 1940 geruild voor onder andere een Autoscooter van Dries Giesen. Rond 1945 reisde de firma Frans Robbe - Janvier met de attractie. Bij deze zaak was zelfs een dieselmotor voor het opwekken van de benodigde energie. Robbe, die ook een Autoscooter exploiteerde, reisde in de dertiger jaren. De ‘Vlindermolen’ bleef niet lang in het bezit van Frans Robbe, maar werd verkocht aan Fr. Vale. Enige tijd later was de ‘Vlindermolen’ in bezit van de firma Hendrik Janvier - van der Woude uit Bergen op Zoom. De ‘Vlindermolen’ zien we plotseling terug als ‘Bobsleebaan’ en in bezit van L. Scheffers - Courtial uit Breda. Bij de fraai gedecoreerde attractie stond er zelfs middenin het draaiwerk een grote sneeuwman. Scheffers bezocht in de zestiger jaren veelal de Brabantse kermissen ook deze molen lag enige jaren in de opslag, maar werd later verkocht aan de Efteling in Kaatsheuvel. Jammer genoeg bleef de molen niet origineel, maar werd helemaal aangepast aan de Efteling - stijl.

Roermond. De molen had een doorsnee van 9 meter en was 8 meter hoog. Hinzen vervoerde de molen in één pakwagen met de afmeting van 9 x 2.5 meter. Deze attractie is een blijvertje. Hinzen reisde er mee tot begin zestiger jaren. Deze zaak zien we enige tijd later terug op de kermis onder de firma
J. van Leuken uit Kerkrade. Na van Leuken gaat de molen naar G.J. de Jager - Bras uit Julianadorp, die de molen helemaal opknapte. Hij voorzag de gondels van winterdecoratie, liet een nieuwe stalen golf maken. Verder kreeg de attractie ook nieuwe onderleggers en vloeren. Zelf nam de Jager de stijlen van de tent onder handen die allemaal met spiegeltjes werden ingelegd. Vanaf die tijd reisde deze zaak niet meer als ‘Vlindermolen’, maar als ‘Kinderbobsleebaan’. Het reisgebied van de Jager lag hoofdzakelijk in Noord Holland. Slechts af en toe was deze kinderzaak in het zuiden van het land te zien. De Jager, die ook met Oefeningspelen reisde, bood eind zestiger jaren de ‘Bobsleebaan’ te koop aan, maar er waren toen geen gegadigden. In 1969 stond de zaak nog steeds te koop, maar het lukte niet deze van de hand te doen. In her voorjaar van 1970 diende zich een koper aan, het was de firma Denies uit Apeldoorn. Waarschijnlijk had de ‘Kinderbobsleebaan’ bij de Jager eerst enige tijd in opslag gelegen. Denies reisde er maar 1 of 2 seizoenen mee. Hij verkocht eind 1971 de ‘Bobsleebaan’ aan de familie T.B. Westerdijk. Hij reist er mee tot 1979 want dan neemt A.Wielens - Westerdijk uit Apeldoorn de molen van zijn schoonvader over. Er was inmiddels het een en ander veranderd aan de decoratie. Schilderwerk uit de tijd van Hinzen, welke ten tijde van de Jager nog aanwezig was werd door Wielens verwijderd. Uiteraard werd alles wel weer opgeknapt om de meer dan veertig jaar oude attractie er weer piekfijn uit te laten zien. In 1989 was hij uiteindelijk gereed met deze uitgebreide renovatie. Wegens gezondheidsproblemen werd de exploitatie van de molen voor Wielens te zwaar. In 1993 moest hij zelfs de Tilburgse kermis laten schieten. De ‘Bobsleebaan’ kwam stil te liggen en werd later verkocht naar Duitsland. Thans reist deze onder de firma Nickel.

DE OUDSTE MOLEN NET NIET VERBRAND
De laatste bekende ‘Vlindermolen’ stamt uit de twintiger jaren en werd geëxploiteerd door J. W. de Voer - Koning uit Enschede, die vele tientallen jaren met deze attractie op reis was. Opvallend is hier dat er nooit veel aan deze molen is veranderd. Dat was ook eigenlijk niet nodig, want deze zag er altijd prachtig uit. Net als bij Scheffers stonden er ook hier diverse huisjes op het draaiwerk. Dit zagen we eerder ook op de Cortina Bob van Sipkema. De ‘Vlindermolen’ van de Voer bleef gelukkig in de familie. Deze ging over naar Ad van den Heuvel - de Voer, eveneens uit Enschede. De attractie is de ramp in Enschede op 13 mei 2002 maar net bespaard gebleven. Een andere pakwagen met daarin hun draaimolen is wel totaal verbrand. De ‘Vlindermolen’ staat nog regelmatig op de Paas kermis in Almelo en op de kermis in Ulvenhout.

A. van den Heuvel op de kermis in Leiden.

TOCH WEER EEN NIEUWE MOLEN
Plotseling diende zich echter weer een nieuwe ‘Vlindermolen’ aan. Deze werd in eigen beheer gebouwd en gebracht door de Gebroeders Regter uit Langenboom. In 1995 was deze molen op diverse kermissen te bewonderen, maar uiteindelijk bleek het slechts voor één seizoen te zijn.

In 1976 zien we ook een ‘Kinder Bobsleebaan’ van W. Gigengack op de kermissen.

H. van Oers